Etiquette... wat mogen we wel of niet met onze handen eten?

Door Emieja gepubliceerd op Friday 28 September 12:14

Etiquette, wat mogen we met onze handen eten?

 

De maaltijd nuttigen met mes en vork is in West-Europa niet meer weg te denken. Het is basisprincipe nummer één van onze algemene tafeletiquette en hoewel iedereen wel eens een boterham met zijn handen naar binnen werkt, nemen de meeste mensen tijdens het eten netjes hun mes en vork ter hand. Toch is ons bestek pas de laatste driehonderd jaar een vast onderdeel van de tafeldekking. Want als je handen toch behoorlijk ‘gereinigt zyn’, waarom een vork en mes gebruiken?

 

 

Bestek vroeger en nu

In onze hedendaagse maatschappij zijn lepel, vork en mes onlosmakelijk met elkaar verbonden. Echter, ieder onderdeel heeft een zeer verschillende oorsprong. Het mes heeft de oudste rechten. In het stenen tijdperk werden reeds messen gebruikt van steen, onder andere bij de jacht voor het ontdoen van de huiden. Toen men echter het gebruik van ijzer leerde kennen in het Westen, trachtte men dit materiaal zoveel mogelijk te gebruiken en te harden. 

In het museum in Dyon bewaart men een stalen mes uit het tijdperk vóór Christus, waaruit duidelijk blijkt dat men het mes toen reeds als gebruiksvoorwerp kende. Het tafelmes was reeds in de 10e eeuw na Christus in Frankrijk een bekend gebruiksvoorwerp, maar het duurde tot in de 12e eeuw voordat het mes algemeen in gebruik was. In die tijd ontwierp men steeds meer luxueuze uitvoeringen van het mes, waarbij met name het heft veel aandacht kreeg. Maar merkwaardigerwijs werden de tafels niet gedekt met messen. 

 

In die tijd was het de gewoonte voor iedere gast om zijn eigen mes mee te nemen dat gedragen werd in een kunstig versierde schede aan de gordel. Tot het einde van de 16e eeuw bleven, bij gebrek aan een vork, het mes, de lepel en de vingers de gebruikelijke attributen bij de maaltijd. Sindsdien heeft de ontwikkeling van het tafelmes zich snel aangepast aan de wensen en behoeften van de mens.

Omstreeks 1100 hoorde men in Europa voor het eerst van het bestaan van de lepel. Hij is ontstaan uit de behoefte om vloeibare stoffen op te scheppen.  Men gebruikte hiervoor aanvankelijk een lompe nap, welke later werd voorzien van een steel. Eeuwen geleden heeft zich dus op deze wijze het ontstaan van de lepel voltrokken om uiteindelijk het sierlijke gebruiksvoorwerp te worden, dat men tegenwoordig gebruikt.

Het ontstaan van de vork dateert van een paar eeuwen later. De oorspronkelijke vork werd gevormd door de vingers. 

De vork is ontstaan in het Verre Oosten en is in 1611 door een Engelsman, Thomas Caryat, naar het Westen geïmporteerd, die de vork van een van zijn verre reizen meenam. In Europa kende men sinds 1100 reeds een tweetandige vork (de hedendaagse trancheer- of vleesvork), die werd gebruikt om het vlees vast te houden tijdens het snijden. Echter, niemand was in die tijd op het idee gekomen om met deze vork het voedsel naar de mond te brengen. De drietandige vork van Thomas Caryat was in die tijd niet populair, aangezien men gewend was om de vingers bij het eten te gebruiken. Als verbetering is in de loop der tijd de vork met vier tanden ontstaan. Het heeft echter tot in de 19e eeuw geduurd voordat de vork algemeen geaccepteerd was op tafel.

 

 

Welke voedingsmiddelen mag je met je handen eten?

 

Wanneer je uit eten gaat, op een zakendiner gaat of bij iemand anders gaat eten, dan krijg je wel eens gerechten op je bord die je gemakkelijker met je handen zou kunnen eten. In gezelschap met je handen eten is niet netjes, maar wanneer mag dit eigenlijk wel?

Hieronder een lijst met voedingsmiddelen, waarbij je je handen mag gebruiken tijdens het eten ervan. Let op: meestal is slechts het gebruik van één hand toegestaan.

 

MOSSELEN

Mosselen kunt u met de hand eten. De eerste mossel haalt u met een vork uit de schelp en na het in de dipsaus te hebben gedoopt eet u deze. Dan kunt u uw vork wegleggen en de lege schelp gebruiken als een soort tang om de volgende mossel uit de schelp te halen.

 

 

ARTISJOK

Een artisjok pelt u per blaadje af, doopt het uiteinde in een sausje en u hapt er de zachte onderkant af. Wat u niet eet, legt u op de rand van uw bord. Zit er na verloop van tijd niets meer aan de onderkant van de blaadjes dan snijdt u met een mes alle resterende blaadjes en meeldraden weg en u eet het hart in stukjes gesneden en gedoopt in de saus.

 

 

FRIETJES

Zijn wel heel erg lekker om met de hand te eten! Dat kan natuurlijk wanneer je bij de snackbar een zak koopt, maar wanneer je aan tafel zit en je krijgt als aardappelgerecht frietjes dan is het netter om het met een vork te eten.

 

 

GAMBA'S

De gamba moet je met je handen lostrekken. Pak de gamba met twee handen bij kop en staart en trek deze los. Vervolgens leg je het eetbare deel van de gamba op je bord en je brengt deze met je vork naar je mond.

 

 

 

 

KREEFT

Kreeft wordt geserveerd met alleen de staart geopend. Je dient het staartvlees gewoon met vork en mes te eten. Het kreeftenvorkje wat bij de kreeft wordt geserveerd gebruik je om het vlees uit de scharen te peuteren, je mag hierbij één hand gebruiken om de schaar vast te houden. De dunne poten kun je ook met het kreeftenvorkje leeghalen, maar je mag deze ook leegzuigen door ze met één hand naar de mond te brengen.

 

 

OESTERS

Oesters worden geserveerd in de schelp. Met je mes en vork check je of de oester los zit in de schelp. Vervolgens mag je de oester in de schelp naar de mond brengen. Laat de oester, terwijl je je hoofd achterover doet, in de mond glijden.

 

 

 

ASPERGES

Asperges mogen officieel niet in stukjes worden gesneden. Om de asperge op de juiste manier te eten neem je deze bij het uiteinde vast tussen je duim en wijsvinger, gebruik hiervoor maar één hand. De punt leg je op de vork, waarna je deze naar je mond brengt, terwijl je andere hand nog steeds het uiteinde van de asperge vasthoudt. Begin bij de punt van de asperge te eten met behulp van de vork en de hand.

 

 

 

 

 

VLEES MET BOTJES

Gevolgelte en lamskoteletten met kleine botjes mogen met één hand gegeten worden. Wanneer je een groot stuk vlees op je bord hebt zoals karbonade of T-bone steak, dan moet je het vlees van het bot snijden. Let op: je mag absoluut niet op het bot kluiven!

 


 

 

 

 

Smakelijk.....

Reacties (20) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
handig om te weten en heel informatief.
Zeer goed artikel en onderwerp! Lekker bourgondisch alles met de handen eten, niets mis mee tenzij je op je eerste date bent.
geweldig, dat kindje in kreeftenpak :)
goed artikel
duim
Weer wat geleerd
Ik hou er ook van om met mijn handen te eten.
Mmmm ik mag toch best graag kanabaliseren..
Rijsttafel met de handen eten is het lekkerste wat er is. Schaaltje water met citroen op tafel..

belangrijkste blijft na het plassen handjes wassen.. :-0
fijn mag ik tenminste af en toe met m'n handen eten ;)