Cerberus, de driekoppige waakhond van Hades

Door Saltus gepubliceerd op Friday 28 September 12:13

De Cerberus is een fictief figuur uit de fabelachtige wereld van de Griekse mythologie. Hij bewaakt de poorten van de onderwereld. Ook is dit driekoppige creatuur vaak te vinden in de Romeinse literatuur.

Herkomst
 

De Cerberus is geboren uit de liefde tussen Typhon en Echidna. Zijn vader Typhon is een reusachtig wezen, zijn lichamelijke lengte reikt tot aan de sterren. In plaats van een menselijk hoofd heeft hij honderden drakenkoppen die allemaal dodelijk vuur kunnen spuwen. Over zijn gehele lichaam krioelde het van de venijnige slangen en is bedekt met een pantser van schubben en vleugels. Voor deze machtige verschijning waren zelfs de Olympische goden bang en verschuilen zich in het veilige Mount Olympus. Echidna, moeder van Cerberus, is een hybride vorm van slang en mens. Deze nymph heeft veel kinderen samen met Typhon gemaakt zoals de Gorgon, Chimaera en de Orthrus. Hun nakomeling Cerberus werd door Hades bevolen om de poorten van de onderwereld te gaan bewaken. De oude Grieken waren er heilig van overtuigd dat als een mens doodging zijn ziel naar de dieptes van de aarde afdaalde om daar voor eeuwig rond te dolen. Het maakt niets uit of je een slecht mens of goed mens geweest was, iedereen moest voor Hades verschijnen.

Uiterlijk


De Cerberus heeft drie koppen die eruit zien als weerzinwekkend lelijke honden. Om de poorten van de hel te beschermen heeft hij een bek vol scherpe tanden en hongerige kaken. Het beest heeft een slang als staart die sissend over zijn schouder meekijkt. De slangenbek bevat vergif en kon zo als een schorpioen dat ook doet de aanval van de Cerberus assisteren. In sommige mythologische teksten bevat het monster meerdere hoofden, soms bevat hij wel meer dan vijftig of honderd hondenkoppen en is bedekt met een vacht van honderden slangen. De Cerberus is voornamelijk afgebeeld met drie hoofden, het is dus uitzonderlijk dat hij met meerdere staat afgebeeld. De koppen van de hond zijn zo afschuwelijk om aan te zien dat iedereen in steen veranderde die hem recht in de ogen aankeek, een effect wat Medusa ook kon bereiken. Deze hoofden hebben in verschillende verhalen  ieder een aparte vaardigheid, een kan er kijken in de toekomst, de ander het verleden en nummer drie de tegenwoordige tijd.


Helden


Voordat zielen bij dit gevaarlijke wezen kwamen moesten ze eerst voldoen aan twee eisen om met de bootman Charon mee te gaan om de rivier genaamd de Styx over te varen. Als eerste moest er een muntstuk betaald worden als tol om over te steken, de doden moesten deze onder hun tong leggen voordat ze instapte bij Charon. Een tweede vereiste was dat ze niet meer van vlees en bloed mochten zijn. Na met Charon gevaren te hebben worden de zielen geconfronteerd met de Cerberus aan de ingang van de onderwereld. Niemand komt erin zonder toestemming en al helemaal niemand komt er ooit meer uit. De monsterlijke waakhond wordt gezien als een gedaante van de dood evenals Charon. Om langs Cerberus te komen moesten de verloren zielen hem voedsel schenken om zijn honger te stillen. De hond heeft een voorkeur voor levend vee, want dan is het nog lekker vers. Alleen de geesten van overleden mensen krijgen toegang tot de onderwereld. Indringers in de vorm van levende mensen werden door hem verslonden.


Hercules


De held Hercules, zoon van Zeus, heeft het geflikt om het wezen te verslaan. Op zijn twaalfde en laatste queeste die hij kreeg van koning Eurystheus moest hij afdalen naar de onderwereld om Cerberus te vangen. In de hel werd de moeilijkheidsgraad door Hades verhoogd, Hercules moest enkel met zijn blote handen het beest zien te verslaan. Na hem te hebben overwonnen zonder wapentuig sleepte hij het monster met zijn blote handen terug naar het aardoppervlak en zo vervulde de held zijn laatste opdracht. Ook heeft een ander personage uit de Griekse mythologie genaamd Orpheus hem met zijn wonderlijke muziek ooit in laten slapen, nadat hij Charon betoverd had met zijn lier ging ook Cerberus tegen de vlakte. Zo kon Orpheus zijn te vroeg overleden geliefde redden uit de eeuwige vlammen van de hel.


Inspiratie


Door de eeuwen heen komen we Cerberus tegen in allerlei vormen. Zo gebruikt Dante Alighieri in zijn verhaal ‘De Goddelijke Komedie’ het wezen in de derde cirkel van de hel. Hij bewaakt en martelt daar de zielen die zich aan de zonde vraatzucht schuldig gemaakt hebben op de aardbol en hieraan gestorven zijn. Moderne schrijvers putten nog altijd inspiratie uit de Griekse mythologie en Romeinse literatuur. In J.K. Rowling’s Harry Potter serie zit ook een driekoppige hond. Hij bewaakt de ‘Steen der Wijzen’ een belangrijk object voor Harry. Science fiction en fantasy schrijver Gene Wolfe schreef een kort verhaal genaamd ‘The Fifth Head of Cerberus’. De driedubbele hoofden van het mythische dier komen ook vaak in de schilderkunst voor. William Blake en Hieronymous Bosch schilderde hem vaak en werden onderdeel van hun andere occulte en mythologische onderwerpen. Ook in computerspellen zijn de beesten populair, ook zijn zus de verschrikkelijke Chimaera wordt vaak gebruikt. In het spel ‘Kingdom Hearts’ zit een hoofdbaas die verslagen moet worden en de ‘Final Fantasy’ reeks bevat een aantal vijanden die moeilijk zijn te verslaan die op hem gebaseerd zijn. Ook in recente games zoals ‘Devil may Cry’, ‘Castle Vania: Lord of Shadows’ of ‘God of War’ is er te genieten van zijn aanwezigheid. De jeugd kent het dier naast de verschijning in de Harry Potter serie vooral uit Disney’s tekenfilm over Hercules. Hierin kwam hij kort voor en is er te zien hoe Hades hem te eten geeft.

Tot slot


Geen enkel levend wezen is ooit langs de waakhond van Hades gekomen, op een handvol menselijke helden na dan. Naast archeologische vondsten die afbeeldingen van het dier bevatten is het fabelachtige wezen het meest bekend van de laatste opdracht van Hercules, het verhaal over Orpheus is na dit verhaal het meest bekend. Er bestaan nog een aantal andere verschijningen in historische teksten, maar deze zijn lang niet zo beroemd geworden. In het werk van Virgil ‘Aeneid’ is bijvoorbeeld te lezen hoe het creatuur voor de gek gehouden wordt door hem honingcake te voeren gevuld met een effectief slaapmiddel. Deze helhond spreekt tot de verbeelding en is een erg bekend wezen wat voorkomt in de Griekse mythologie. Hybride wezens zijn zeer interessant en de verhalen waarin ze voorkomen zijn fantastisch.

Reacties (3) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Goed uitgeschreven makkelijk om te lezen zelfs Harry Potter maakte er gebruik van.

Pork geeft de DUIM.

DRIMPELS.
Heel mooi en goed neergezet, gaat bij de favorieten. Duim erbij.
Goed artikel, duidelijk toegelicht. Bijzonder eigenlijk, hoe zo'n mythologisch creatuur door de eeuwen heen toch tot de verbeelding blijft spreken. Duim.