Het angstige brein verklaren.

Door Amber-48 gepubliceerd op Friday 28 September 12:13

Snel veeg ik het zweet van mijn voorhoofd af. Mijn hand beeft als ik het dikke boek van mijn nachtkastje af pak. Ik moet moeite doen om niet te gillen als ik mijzelf dwing naar het midden van mijn slaapkamer te lopen. Mijn benen voelen loodzwaar aan, alsof ik door het mulle zand van het strand loop. Dan ben ik er..............opeens, razend snel alsof ik door een wesp wordt gestoken, sla ik met het zware boek tegen het plafond. Ik gil als de spin naar beneden valt, geplet door het boek.

Het is een kwestie van evolutie. Angst voor gevaarlijke dingen zoals slangen en spinnen, maar ook voor bloed, donkere ruimtes en bijvoorbeeld grote hoogtes. Het vergroot onze overlevingskansen als we alert zijn op deze bedreigingen. Want wie bang is vermijdt gevaar, en wie gevaar vermijdt raakt minder snel in de problemen. Evolutionair zijn geweren, motorvoertuigen of bv elektriciteit jong, ons brein kan er niets mee. Dat is de reden dat wij banger zijn voor slangen en spinnen, dan voor deze dingen. In de loop van de miljoenen jaren heeft dit er toe geleid dat deze bedreigingen voorgeprogammeerd zijn, ze wekken makkelijker angst op dan neutrale ongevaarlijke zaken zoals planten en bomen. De verwerking van angstige stimuli kan volstrekt automatisch en buiten ons bewustzijn lopen.

De verklaring van onze obsessie met slangen is evolutionair van aard. Wurgslangen waren honderd miljoen jaar geleden de enige gevaarlijke tegenstanders voor primitieve zoogdieren; katachtigen en andere roofdieren bestonden pas vijftig miljoen jaar later. "Slangachtigen" waren tijdenlang het enige waarop onze voorouders goed moesten letten. Dat werd alleen maar erger toen zich ongeveer zestig miljoen jaar geleden in Afrika gifslangen ontwikkelden. Deze beesten hadden en hebben vaak een schutkleur; daardoor werd de druk op het visuele en angstige brein van de eerste apen, om slangen op te merken nog groter. Toen gebeurde er iets intressants, de apen op Madagaskar en die in Zuid-Amerika werden miljoenen jaren lang niet meer met gevaarlijke slangen geconfronteerd. Op Madagaskar komen tot op de dag van vandaag geen gyfslangen voor; en de Zuid-Amerikaanse Nieuwe-Wereld-apen kwamen  pas miljoenen jaren later weer in contact met gevaarlijke slangen die via Noord-Amerika binnen kwamen. En wat blijkt? De Oude-Wereld-apen, waartoe wij mensen ook behoren, zijn van nature bang voor slangen, terwijl de Nieuwe-Wereld-apen uit Madagaskar niet bang zijn voor slangen.

Dat we gevoelig zijn voor bedreigende zaken is een primitief onbewust proces. Naast die biologische aanleg ontwikkelen sommige mensen allerlei onterechte verwachtingen over het object van hun angst: "Muizen dragen vreselijke ziektes met zich mee" of  "Spinnen zijn er op uit om me "s nachts te bijten", bijvoorbeeld. Dat soort gedachten wordt natuurlijk niet meegeleverd in ons genen pakket en ze zijn prima uit te bannen met gedragstherapie. Sterker nog: dat is de enige manier om een heftige angst of fobie aan te pakken. Ooit heb ik op tv gezien dat een man begon te gillen van een potje witte bonen in tomatensaus. Ook was er een man die bang was van goudvissen. Om zijn angst te overwinnen ging hij in een grote vijver vol goudvissen staan, het was grappig om te zien. Maar de enigste manier om je angst te overwinnen, is de strijd met je angst aan te gaan.

 

Reacties (12) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Leuk geschreven amber!
zeer leuk neergeschreven artikel ! dikke duim en fan erbij
ik ben bang voor alles wat kriebelt..
Nee, met een slang lijkt mij dat niet slim nee, ha ha!
Nog nooit was ik met een echte slang geconfronteerd, maar ik ben er werkelijk als de dood voor. Zelfs als er op de televisie iets over slangen is krijg ik de kriebels, en heb ik de neiging mijn benen op te trekken, me klein te maken.
Nu weet ik waarom; het is dus een oerinstinct. Fijn. Maar de angst wordt er niet minder door ;)De confrontatie dan maar aangaan? Nee, dank je de koekkoek.
Ja, dat is zeker interessant wat jij opnoemt, je kunt over dit onderwerp inderdaad eindeloos doorgaan. Het brein is op zich al een groot schemergebied.

Zeker interessant, bedankt voor je reactie!
Mooi artikel.. Goed geschreven, lekkere schrijfstijl.

Bij mij rijst een vraag.
Hoe zou dat werken met een geprogrammeerde verkeersangst?

"motorvoertuigen of bv elektriciteit jong, ons brein kan er niets mee. Dat is de reden dat wij banger zijn voor slangen en spinnen, dan voor deze dingen."

Vanaf klein meisje is mij ingegoten op te letten in het verkeer. Dit kwam door een dodelijk ongeluk in het verkeer in de familie. Juist mijn oma, die mij dat werkelijk ingoot... kwam later ook om in het verkeer. Ik met mijn verkeersangst doe alles met de fiets etc.. Platgereden, 2 jaar terug.. Roep je dat ook af door programmeren is wat ik me al tijden afvraag..

Ik had heftige angst voor spinnen, maar die is in de tropen overwonnen (anders zou je vakantie een hel worden)

Best wel een heel groot schemergebied.