Premature kinderen en Historische Pedagogiek

Door MJS gepubliceerd op Friday 28 September 12:12

Historische pedagogiek m.b.t. premature kinderen. Moeten ouders en hun premature kind op een aparte kamer verblijven?

 

 

 

Premature kinderen en de pedagogische opvattingen m.b.t. dit onderwerp is niet altijd het zelfde geweest, en kent een geschiedenis. 

 


Ontwikkelingen in het verleden
Ten eerste hebben technologische ontwikkelingen randvoorwaarden gecreëerd voor premature kinderen om beter dan voorheen op te groeien. In de middeleeuwen (500-1500) daarentegen  stierven 1 op de 2 of 3 baby’s vlak na de geboorte, en kinderen die een afwijking/ziekte hadden moesten worden gedood.

Later, in 1891 (19e eeuw) werd de couveuse uitgevonden. Kinderen bleven (langer) in leven door deze couveuses. Hieruit is dan ook het pedagogisch vraagstuk ontstaan hoe er in deze kwetsbare periode van het kind een zo goed mogelijk pedagogisch klimaat gerealiseerd kan worden.

Het ontstaan van dit vraagstuk is typerend voor de ontwikkelingen m.b.t. pedagogische ideeën in die tijd: In de 17e en 18e eeuw ontstond namelijk een grotere focus op kinderen (de verlichting). Kinderen werden niet meer als ‘kleine volwassenen’ gezien, maar als een aparte groep mensen. Het vastleggen van kinderrechten is dan ook een logisch gevolg op deze ontwikkeling. Na een lange periode van het opstellen van dit verdrag werd in 1989 het ‘verdrag van de rechten van het kind’ ook daadwerkelijk internationaal en bindend, de VN stemde hier mee in.

Ook in ziekenhuizen was deze ontwikkeling te zien, er werd een Handvest Kind en Ziekenhuis opgesteld in 1988. Dit is een beginsel, gebaseerd op het VN-verdrag van de rechten van het kind, waarop zorg in het ziekenhuis zich moet baseren. Artikel 2 van dit handvest geeft aan dat kinderen het recht hebben om ten alle tijden hun ouders bij zich te hebben. Wanneer dit mogelijk is, moet het ziekenhuis hier aan voldoen. Artikel 3 geeft aan dat ouders mogen overnachten naast het kind, en dat hier geen extra kosten aan verbonden mogen zijn. Artikel 7 geeft o.a. aan dat kinderen recht hebben op een veilige en stimulerende omgeving.

Ten derde heeft er een ontwikkeling van individualisering plaatsgevonden. Vroeger was het normaal dat een kind werd opgevoed door een min, een zoogvrouw. Deze vrouw werd met zorg uitgezocht, en gaf borstvoeding aan het kind. Tot de 19e eeuw is het kraambed omringt geweest met verschillende mythen. Zo werd bijvoorbeeld gedacht dat moedermelk van een ‘goed persoon’ een goed karakter van het kind als gevolg had. Een kind groeide op binnen een sociale structuur. Tegenwoordig zijn het vaak alleen de ouders die de grootste opvoedrol hebben, en leven gezinnen meer individualistisch. Dit is ontstaan door 3 aspecten in de 20e eeuw:  een grotere welvaart door industrialisering, meer democratiseringsbewegingen en meer massamedia. Dit zorgde voor meer onafhankelijkheid waardoor de sociale cohesie afnam (ontzuiling).


Pedagogische grondleggersHet onderwerp heeft te maken met het belang van de aanwezigheid van ouders (en afwezigheid van andere kinderen en ouders) bij een prematuur kind in een aparte kamer. In de historie zijn verschillende dingen gezegd m.b.t. hoe belangrijk de aanwezigheid van ouders/opvoeders is bij kinderen. Zoals bijvoorbeeld het nature/nurture debat; is een kind onbeschreven blad of niet?
Rousseau: Rousseau hechtte veel waarde aan de aanleg van het kind. Volgens Rousseau is een kind van nature goed. Een kind ontwikkelt zich goed, zolang de ruimte gelaten wordt voor een natuurlijke ontwikkeling. Hoe meer het kind onder invloed stond van de maatschappij, hoe meer de ontwikkeling van het kind verstoort zou worden. Voor de pedagogiek betekende dit dat er aandacht kwam voor de aanleg van het kind. Met betrekking tot ons onderwerp zou gezegd kunnen worden dat een rustige omgeving voor een kind, zorgt voor minder culturele invloeden (invoelden van de maatschappij). Dit houdt m.b.t. ons onderwerp in dat een aparte kamer voor ouders en kind volgens Rousseau goed is voor de ontwikkeling van het kind.

Gehlen en Portman: Gehlen vindt dat de mens een mängelwesen is. Een mens komt on-af ter wereld. De mens is in tegenstelling tot dieren niet aangepast op een specifiek milieu. De mens specialiseert zichzelf. De mens ontwikkelt zich door culturele, dus aangeleerde dingen. Dit kun je zien aan het feit dat ieder mens het vermogen heeft een taal te leren, maar ieder mens de taal leert van zijn omgeving. Cultuur is een wezenlijk onderdeel en dan ook de tweede natuur van de mens. Portman volgt Gehlen hier in, en zijn vooronderstelling is dat de eerste paar jaren van een kind, een buitenbaarmoederlijk jaar. De functie van dat de mens bij de geboorte ‘onrijp’ is, is omdat de omgeving (ofwel cultuurverwerving) nodig is bij de ontwikkeling van het kind. Het kind doet prikkels van de buitenwereld op terwijl het nog plastisch en vormbaar is. De mens moet (door middel van een ander) leren om zelfstandig te zijn. Met betrekking tot ons onderwerp betekent dit dat het belangrijk is dat een prematuur kind in de mogelijkheid is prikkels op te vangen om zich heen. Wellicht kan dit beter wanneer de omgeving  de rust biedt om de prikkels van ouders op te vangen.
Bowlby (20e eeuw): Bowlby ontdekte dat een relatie tussen ouders en kind essentieel is voor de ontwikkeling van het kind. En sensitieve en responsieve houding was volgens Bowlby een voorwaarde voor een veilige hechting. Hij gaf aan dat kinderen die bijvoorbeeld mishandeld/verwaarloosd werden ander gedrag lieten zien, dan kinderen die veilig waren gehecht. Een onveilige hechting kan namelijk leiden tot moeilijkheden in de toekomst met het aangaan van relaties, en een tekort aan zelfvertrouwen. Bowlby stelde dat de primaire verzorgingsrelaties even noodzakelijk zijn als het verstrekken van voedsel, verzorging en structuur. Voor de pedagogiek betekende dit dat er meer aandacht kwam voor de eerste jaren van het kind. En dat ouders meer bewust werden van de effecten van hun relatie met hun kind. Met betrekking tot ons onderwerp kan gezegd worden dat het contact met ouders voor een kind van groot belang is, voor de latere ontwikkeling. Wanneer ouders met hun kind kunnen verblijven in een aparte kamer, is het voor ouders makkelijker om sensitief en responsief te reageren op het kind, omdat de omgeving minder druk is dan op een zaal.

 

Voor meer informatie, klik op deze link: Interessante documentaire over premature kinderen: http://dokument.ncrv.nl/ncrvgemist/30-1-2012/ncrv-dokument-kwetsbaar-begin-vijf-jaar-later-3 

Reacties (2) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Deze stof is te specifiek voor mij om antwoordt op te kunnen geven.
Informatief geschreven maar wel voor een kleine groep lezers.

Pork geeft de DUIM.
FAN is hij al.

DRIMPELS zijn als dromen in het water.
Goed artikel, duim en fan.