Achter muren van een instelling kun je bijzondere mensen ontmoeten.

Door Amiad gepubliceerd op Friday 28 September 12:12

De ontmoetingen van Max blijven mij boeien. In de grote groep van mensen en kinderen die ik dagelijks begeleid is hij een persoon die een bijzondere positie inneemt. Komt dat door zijn bijzondere gaven, zijn persoonlijkheid, of komt het door mij? Ik krijg het antwoord, na afloop van een observatie.

De observatie doe ik op een maandagmiddag in deze week . Het is bijna half vier in de middag als ik samen met mijn stagiair en de nieuwe ergotherapiste een observatie bij Max in de woonkamer en keuken doe. Ik had een vraag. In hoeverre heeft de kleine motoriek invloed op de manier waarop Max zijn taken verricht? De moeite die hij bijvoorbeeld heeft om de borden recht n een rek van de vaatwasmachine te zetten.

Waar ligt de bron van de moeilijkheden?


Max zet de borden steeds beter in het rek, maar zonder hulp is het nog steeds een opgave die veel aandacht van hem vergt. De borden gaan er vaak nog scheef in. Nu we op deze maandagmiddag met ons drieën om hem heen staan is de opgaven met een moeilijkheidsgraad verhoogd. Hij moet onze aanwezigheid negeren en ook nog eens de borden in een andere vaatwasser plaatsen. Omdat hier een koosjere huishouding wordt gehouden zijn er twee vaatwassers. Echter naar dat mij nu blijkt als ik de vaatwasser aan de vleeskant open, e zijn niet identiek. Max is altijd gewend om de ontbijtvaat, die melkkost is in de vaatwasser van de melkkant te zetten. Deze vaatwasser is echter van een ander model en of merk, dat valt door de inbouw niet te zien. De indeling van het rek beneden waar de borden in geplaatst moeten worden is anders. Voor mij is het een complete verrassing te zien dat hier borden in de lengte en breedte geplaatst kunnen worden. Max plaatst de voor deze gelegenheid door mij uit de kast gehaalde schone vleesborden een voor een in het rek. Het eerste recht de daarop volgende drie scheef.

‘Kijk’, ik probeer de aandacht op het eerste bord te vestigen.’ Net als het voorbeeld recht’. Max kijkt naar het bord, maar het lijkt alsof de richting van het bord geen enkele betekenis voor hem heeft. De volgende borden glijden scheef in het rek. Ik kan niet ontkennen dat ik teleurgesteld ben. Ik zie dat Max onder deze omstandigheden ten aanzien van de vele belangstelling nog geen mogelijkheid heeft om te leren van een gegeven model. Met sturing van zijn hand lukt het mij, ons, Max en ik, om hem toch enkele borden die ik opnieuw uit het rek heb gehaald recht in het rek te krijgen.

Een volgende taak

die ik hem geef is het plaatsen van een aantal placemats in de kast naast de microwave. Zonder verrassing, worstelt Max met slappe geplastificeerde papieren placemats, met foto’s van hem en zijn groepsgenoten. De insteek is in de kast is altijd consequent verkeerd. De juiste richting moet in de breedte zijn, dan passen de placemats in de kast. Maar Max probeert ze zoals altijd in een stereotiepe beweging de placemats in de lengte te plaatsen. Het is dat wonderlijke gedrag wat me al maanden boeit. Gedrag waar ik vragen over heb. Gedrag waar de ergotherapiste alleen maar een veronderstelling over kan maken.’ Ziet Max wel goed’, vraagt ze. ‘Nee, Max ziet niet goed.’ Wat ziet Max?’ Van dichtbij heel weinig. + 5 en +8 staat er in zijn zorgmap, die we nadat Max weer terug is gekeerd naar de dagactiviteitengroep. Ben ik verrast? Nee, ik wist dit al. Ik schat dat ik deze kennis al twee jaar bezit, sinds hij getest was door Visio een vereniging met kennis op het gebeid van zicht en zichtproblemen, ook bij mensen met een verstandelijke beperking. Van hun heeft Max een bril gekregen. Een bril, die Max niet op wil zetten. Een bril, die voor mij altijd in een kokertje, die Max soms meenam aan het oog ontrokken is blijven liggen. Geen enkele kans had ik. Max was onverbiddelijk. Met een fors nee, dat steeds feller werd protesteerde hij tegen elke aanstalten om zelfs de koker open te maken.

Nu zittende op een van de eetkamerstoelen met zijn vrolijke rood oranje gekleurde zitting pratende met de eveneens bebrilde ergotherapiste tegenover mij, realiseer ik mij wat deze getallen eigenlijk zeggen. Max ziet van dichtbij echt heel weinig. Het is een al een wonder dat hij ondanks dit zicht in staat is om de borden het rek in te krijgen.
Behalve de borden in het rek en de placemats in de kast, laat ik Max ook bestek in het daarvoor bestemde vak in een bak in een lade de keuken te plaatsen. Om het proces wat te vergemakkelijken haal ik de bak uit de la en plaats ik hem op het aanrecht. Bij deze actie is weer het verschijnsel van de verkeerde richting waar te nemen. Terwijl het bestek in de lengte voor hem ligt, probeert Max in eerste instantie de messen, vorken en lepels, die ik hem een voor een aangeef, in de breedte te plaatsen. Alleen met veel concentratie lukt het hem om het bestek op de juiste plek in de juiste richting te plaatsen.


Na deze opdracht is het aan Max om de gordijnen voor ons te openen en de felle voorjaarszon, die bijna zomers aan doet binnen te laten. Met twee handen trekt Max aan het touw en slag voor slag trekt het gordijn open en komt het licht de kamer binnen. Niet al het licht, het is een miniem klein deel van het totale aanwezige zonlicht, wat nu ons warmte en licht schenkt.
Het felle licht, van de zon bestaat uit vele stralen. Elke straal is afkomstig uit een grote bron. Een bron, die ons het leven hier op aarde schenkt. Is elke straal bijzonder? Ja, elke straal is bijzonder. Elke straal is een onderdeel wat de zon noemen. 

Is Max bijzonder?

Max is een kleine straal. Max is afkomstig van een heel grote bron, de mens met een verstandelijke handicap. Zij, deze mensen geven ons leven, geven ons zoveel wat niemand anders op deze aarde kan schenken. Zij geven ons liefde, zelfkennis en de mogelijkheid om te begrijpen dat wijzelf de meest beperkte mens op deze aarde zijn. Niet wij, maar zij.
Max is bijzonder. Een heel bijzondere persoon.
© Amiad Ilsar.

Reacties (9) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
heel mooi geschreven klasse
Respect voor je artikel
ik dacht eigenlijk ook meteen aan een probleem met zien
dat hij geen bril wil opzetten ik ken ook mensen zonder handicap die dat niet willen
echt een heel mooi geschreven artikel ! dikke duim erbij !
Inderdaad respect! Je doet fantastisch mooi werk!
Mooi artikel geschreven door een mooi mens!
Respect verdien je, en een duim omhoog!
Weet zeker dat jij en Max allebei bijzonder zijn ! D