x

Misbruik melden

Bedankt dat je Plazilla wilt helpen door schendingen van onze regels en richtlijnen te melden.

Wil je een inbreuk op jouw auteursrecht of intellectuele eigendom melden? Gebruik dan a.u.b. het formulier Inbreuk auteursrecht / intellectuele eigendom

Welke vorm van misbruik wil je melden?




Annuleren

Rechtsfilosofie: John Rawls

Door Ilhabite gepubliceerd op Friday 28 September 12:12

Als rechtenstudent kom je in aanraking met de rechtsfilosofie. Nickelton, rechtenstudent en schrijver hier op Xead, heeft een aantal interessante en leuke artikelen geschreven over verschillende grote filosofen uit de geschiedenis. Plato, Aristoteles, Hobbes, Kant en verschillende anderen zijn de revue gepasseerd. Wilt u daar wat meer over lezen? En dat raad ik u ten zeerste aan, neem dan eens een kijkje op http://www.xead.nl/de-oude-filosofen-plato-1 Dat zal mijn verhaal ook duidelijker maken. Ik wil namelijk nog een filosoof naar voren halen. Een hele recente denker: John Rawls.

Wie?

John Rawls was een sterk sociaal-liberaal uit de 20e eeuw. Rawls verdiepte zich in de beroemde theorieën van de contractfilosofen uit de 17e en 18e eeuw. Deze theorieën gingen uit van een maatschappelijk verdrag om uit de natuurtoestand te komen. Een verdrag dat iedereen vrijwillig zou aanvaarden en op die manier werd de staat en overheid verklaard. Wilt u hier meer over lezen? Kijk bij de artikelen van Nickelton. Rawls vond deze theorieën echter niet goed genoeg. Waar was de rechtvaardigheid? Voor een juiste basis voor de maatschappij moet je op zoek gaan naar objectieve rechtvaardigheidsprincipes. Hij noemde dit 'rechtvaardigheid als billijkheid' en schreef hierover  een zeer bekend boek. 

A Theory of Justice

In 1971 werd dit boek gepubliceerd, en alleen al over dit boek zijn weer vele andere boeken geschreven. In zijn zoektocht naar rechtvaardigheid kwam Rawls bij een fictieve overlegpositie, 'The Original Position'.  Dit overleg moeten we zien als een aantal mensen rond een tafel die een sociaal samenwerkingsverband willen aangaan. Ze moeten afspreken hoe de rechten en plichten in de samenleving worden toegekend en hoe de maatschappelijke baten worden verdeeld. Het bijzondere aan dit overleg is de 'Veil of Ignorance' waar iedereen achter schuil gaat. Een sluier van onwetendheid die alleen algemene informatie doorlaat. De specifieke informatie over welke rol jij zal spelen in de samenleving blijft achterwege. Ben je zwart of blank? Rijk of arm? Man? Vrouw? Bijzonder intelligent? Zwakbegaafd? Je weet het niet. Dit is wat deze theorie zo leuk maakt. Het is de bedoeling na te denken over de inrichting van de samenleving. Maar wie zal je zelf zijn? Zou je er dan voor kiezen dat de rijken er het beste vanaf komen? Misschien ben je wel heel arm. Zou je zeggen dat het christendom de enige juiste vorm van geloof is? Maar wat als je dan aanhanger bent van het hindoeïsme? Zou je ervoor kiezen dat Joden niet naar de bioscoop of supermarkt mogen? Zou je voorstander zijn voor een verbod op homoseksualiteit? Misschien behoor je zelf tot die delen van de bevolking. Een heel interessant gedachte-experiment om over na te denken. Nog wel belangrijk om eraan toe te voegen: Er is een gokverbod. Je kunt niet zeggen: "ik neem gewoon de kans dat ik een blanke christenlijke man ben met veel geld, dus laat ik deze categorie er het best vanaf komen, anders heb ik maar gewoon pech". 

Waar leidt het toe?

Allemaal leuk en aardig zo'n original position en overlegsituatie, maar er moet wel wat uitkomen. Volgens Rawls zijn de basisprincipes van rechtvaardigheid:

  • Gelijke vrijheid voor iedereen. Uiteraard wel zo lang jouw vrijheid niet in conflict komt met de gelijke vrijheid van anderen.
  • Een soort maximin principe: de armsten moeten het zo goed mogelijk hebben, gekoppeld aan ambten die in beginsel voor iedereen open staan. Sociale en economische ongelijkheden zijn toegestaan, zo lang iedereen maar de mogelijkheid krijgt om in elke positie te kunnen komen. Ook de koffiejuffrouw zou minister-president moeten kunnen worden. Erfelijk koningschap voldoet hier dus niet aan. Erfelijkheid is ongelijk, het staat niet voor iedereen open.

 

John Rawls is ondertussen overleden, maar zijn theorie geeft nog altijd stof om over na te denken. Rechtvaardigheid, het blijft een moeilijk begrip. Kunnen we überhaupt wel iets over rechtvaardigheid zeggen? Anders kunnen we altijd nog terug naar de bekende sofist Gorgias van Leontinoi:

  1. Er bestaat volstrekt niets
  2. Mocht er onverhoopt toch iets bestaan dan kun je dat niet kennen
  3. Als we dan toch iets zouden kunnen kennen, dan kun je deze kennis niet meedelen/overdragen.

Conclusie van Gorgias: Hou op met denken en probeer een beetje prettig te leven. Voor deze vriendelijke man verliep dat niet verkeerd en hij bereikte volgens zeggen een leeftijd van 109 jaren oud. 

Reacties (1) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Super handig, bedankt!