Een sleutel opent gesloten werelden

Door Amiad gepubliceerd op Friday 28 September 12:12

Een sleutel. Een metaal stukje gereedschap dat je toegang kunt verschaffen tot gesloten werelden.

Achter elke deur bevindt zich een unieke wereld.

Verborgen voor de buitenwereld en alleen toe gangbaar voor diegenen die in het bezit zijn van een klein stukje metaal gereedschap dat bestaat uit een ring en een deel met groeven en bulten, ook wel de baard genoemd. Als bezitter van een sleutel ben je een machtig persoon, die zelfstandig daar kan binnen komen waar hij wilt binnenkomen. Alleen hij, de bezitter van de sleutel is gerechtigd de verborgen wereld binnen te treden.
Behalve een sleutel bezitten heb je de vaardigheid nodig, die vereist is om met de juiste precisie de baard van de sleutel het slot te laten binnen dringen. Een goed zicht, een goede handmotoriek en een goede samenwerking van die twee is nodig om dit te kunnen uitvoeren.
Een tweede voorwaarde is de mogelijkheid om de sleutel met de juiste kracht naar de juiste richting te draaien.
Een derde voorwaarde is om tegelijkertijd met het tot stand komen tot het uiterste draaipunt van de sleutel om de deur met de andere hand te openen. Alleen als aan alle voorwaarden is voldaan kan de deur worden geopend. Al met al een ingewikkeld proces, waar de nodige cognitieve en motorieke ontwikkeling voor nodig is te kunnen uitvoeren.


De wereld zit vol met deuren met sloten.

Deze sloten zijn normaal gesproken onneembare hindernissen voor kinderen en mensen, die niet in het bezit zijn van een juiste sleutel of niet aan de voorwaarden kunnen voldoen om de deur met behulp van de sleutel te kunnen openen

Een voorbeeld van een persoon is onze Max. Als inwoner van een instelling en gezien zijn mate van beperking is hij niet in het bezit van een sleutel. Als inwoner van een instelling word je geconfronteerd met vele sloten. Zelfs op de kledingkast in de slaapkamer. Misschien was het Max nooit opgevallen. Sleutels en sloten hebben weinig betekenis voor hem. Hij kan immers toch niet aan alle voorwaarden voldoen. Zijn fijne motoriek bijvoorbeeld is nog niet goed genoeg om een sleutel in een sleutelgat te plaatsen. Maar wat niet is, kan nog komen en ik heb in de tijd dat ik met Max aan de slag ben, zo nu en dan de nadruk gelegd op het openen van een deur met een sleutel.


Met nadruk sleutel, want voor het openen van een deur is in deze huidige tijd ook techniek voor handen. Niks sleutel, maar een elektronische toegangspas, die gesloten wereld met een aantal piepjes opent. De handeling van een elektronisch toegangspas in zowel de vorm van een wit plastic kaartje als een zwart druppelvormige plastic plaatje weet Max wel uit te voeren. Maar kastdeuren met een elektronische vergrendeling zijn hier nog voor handen en als Max deze bewolkte vrijdagochtend zijn kast wil inruimen komt hij voor een gesloten deur te staan.

Wat nu?

Hij roept me vanuit zijn slaapkamer een harde galmende stem, die met gemak door de hele woonkamer en keuken schalt en het gesprek tussen mijn stagiair en mij onderbreekt. Als ik zijn kastdeur controleer, nadat Max met gebaar mij heeft laten weten dat de deur afgesloten is, kom ik te weten dat Max gelijk had. Ik betrap me op het feit dat ik controleer. Waarom? Als iemand mij zou vragen, geloof je Max niet, dan zou ik dit ten stelligste ontkennen. Als waarom trek ik dan als bezetenen aan een met een slot vergrendelde deur? Ik durf niet uitspreken dat ik misschien Max toch niet geloof. Maar misschien is dit ook niet de rede. Misschien is het de kracht van de gewoonte, die sterker is dan de ratio en mij meesleurt in een bijna automatisch proces, waarbij ik Max een verkeerde boodschap meegeef. Een leerpunt voor mij. Volgende keer zal ik dit anders moeten doen. ‘Wat moet je doen, Max?’ Hij maakt een teken van een sleutel en begeleid dit met een onverstaanbaar keelgeluid. “ Ja, je hebt een sleutel nodig? Waar moet je die halen?’ Max wijst door de donkere smalle gang waar zich aan weerskanten de kamers van de bewoners bevinden. Aan het eind van de gang is een kantoor, de plek waar de toegangsdeuren van de twee woningen zijn en waar je via dat zelfde kantoor of een tussendeur naar de andere woning kan lopen. Op het kantoor zit de woonbegeleidster, die de sleutels heeft.’ Vraag maar aan Jeanet’, de vrouw, die ik nog ken van de tijd dat wij samen in Amersfoort werkten. Zij is een van de weinigen, die sindsdien hier nog werkt.

'Anet', klinkt het door de gang. Mijn collega op het instituut vergeleek dit gedrag met de manier waarop vleermuizen hun weg vinden. Ze zenden geluiden uit en aan de hand van de terugkaatsing kunnen zij navigeren. Ook Max lijkt door de klanken door de ruimte te gooien zijn weg te vinden. Hij krijgt de sleutel en komt terug. Met ons drieën lopen we de kamer in. Als we bij de kast komen krijg ik de sleutel van Max in mijn hand. Ik stop de kleine sleutel in het slot.’ Kijk draai naar deze kant, naar mij’, Max kijkt wat ik doe. Hij volgt wat ik doe, een klein moment, een groot moment in al zijn bijzonderheid. Maar in een oogwenk verbleekt al het licht wat deze actie uitstraalt als Max de kleine sleutel van mij overneemt. Hij weet de ring van de sleutel vast te pakken en draait. Hij lijkt niet goed te weten welke richting, links, rechts. Met enige instructie draait hij hem naar links en als de sleutel de maximale beweging lijkt te hebben voltooid, trekt mijn stagiair de deur open.

Het is alsof er een bom ontploft. Dit is zo groots, dit is echt een knaller. Max maakt in een vlekkeloze samenwerking, waarbij aandacht, oogcontact met de sleutel en zijn hand aanwezig was de deur open. Een nieuwe wereld gaat voor hem open en nadat hij zijn kleding bestaande uit een onderbroek en een trui op hun plek in de kledingkast heeft ingeruimd sluit hij samen met de stagiair het slot.


Nadat we samen achter de computer afbeeldingen van onder andere een auto hebben verzameld. Lopen we over de galerij terug naar het dagcentrum. Max dartelt bijna als een jong veulen over de grijze betonnen vloer die bedekt is met een zwarte loper. Max is blij, wij zijn blij, dit was weer een ontmoeting met een tijdelijk hoogtepunt.


En dan aangekomen bij de deur die ons toegang geeft tot het dagcentrum herhaalt Max de vaardigheid. Onder de aanmoediging van een extra instructie weet hij het voorbeeld van mij te volgen en draait hij ook hier de sleutel naar links. Met mijn rechterhand trek ik de deur open. En openen we een gesloten wereld.

 

© Amiad Ilsar.

Reacties (7) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Mooi geschreven, met een beetje hulp en begeleiding zal hij nog veel meer macht in zich hebben!
Knap geschreven dit.. Ik geloof onvoorwaardelijk dat voor iedere gesloten wereld ergens een sleutel te vinden is.
Hij is weer heel mooi! Ik heb vandaag niet echt een sleutel dag. Liep de deur uit met de sleutel nog aan de binnenkant.
Heel mooi!
Geweldig, Jack, ik moest even denken waarover je het had.
Voorgeschiedenis! ha,ha,..............
Een sleutel, zonder fiets eraan Amiad! Blijft mooi te volgen! D