De wonderlijke aardappel een graag geziene gast

Door Handigeharrie gepubliceerd op Friday 28 September 12:12

Een korte omschrijving van een goede bekende.

De aardappel
 

De aardappel
 

De aardappel (Latijnse naam : Solanum tuberosum) is een van de meest bijzondere gewassen die wie kennen. Ondanks dat dit gewas bij ons vrij nieuw is, gezien in het licht van overige gewassen. Waar bekendheid van bepaalde landbouwgewassen teruggaat tot voor onze jaartelling, in de aardappel hier pas bekend geworden sinds de ontdekking van Amerika. Sindsdien heeft hij een stormachtige tijd doorgemaakt.
 

Oorsprong
 

De aardappel is afkomstig uit Midden-Amerika. Hier werd hij gekweekt uit verschillende plantensoorten waaronder minstens twaalf soorten nachtschaden, waaronder zeer giftige. Dit is in de Latijnse naam terug te vinden Solanum betekent letterlijk nachtschade. De aardappel is zeer nauw verwant aan de tomaat, aubergine, en paprika. Allemaal nachtschades, waarvan allen bij de aardappel de ondergrondse knollen eetbaar zijn. De onderlinge verschillen tussen de aardappel en de andere nachtschades is zo groot dat het tot nu niet gelukt is de verschillende gewassen te kruisen met het resultaat een bruikbaar product van beiden.
De indianen die de aardappels hebben gekweekt, waren echter wel in staat rassen te kweken die in de meest uiteenlopende omstandigheden konden groeien en gedijen. Van het hooggebergte tot in de vlaktes. Veel van deze rassen zijn bij ons nog steeds onbekend. Naar verluidt zouden er duizenden verschillende aardappelrassenbestaan.
 

De introductie
 

Toen de aardappel bij ons geïntroduceerd werd, dat wil zeggen in West-Europa, was er nog heel weinig over bekend. De eerste introductie aan het Franse hof was daardoor een echt debacle, de koks bereiden alle delen van de plant om verscheidene manieren, behalve de wortels en de knollen.  Het gevolg was een groot aantal zieken daar buiten de knollen de aardappel plant behoorlijk giftig is. Om de aarappel nog enig nut te geven werden er speciale handschoenen ontwikkeld waarin een hete aardappel kon worden gedaan teneinde lekker warme handen te verkrijgen in koude dagen.
 

Erkend
 

Pas geruime tijd later werd bekend dat juist de knollen de eetbare delen waren, op dat moment nam de ontwikkeling van de aardappel echt een run. Hier in Nederland werd al snel de voedingswaarde en de opbrengst erkend en onderkend. Dit resulteerde in ontwikkeling van aardappelrassen, die in allerlei verschillende grondsoorten konden gedijen. De ontwikkeling werd vooral gedaan door niet professionals, bijvoorbeeld de ontwikkelaar van eht bintje was een schoolmeester hij noemde zijn aardappel naar een van zijn leerlingen het meisje Bintje. De meisjesnaam Bintje komt helaas niet vaak voor, maar de aardappel is door zijn eigenschappen een bekende die nog lang bij ons op de tafel zal staan.
 

Eten en honger
 

De aardappels heeft vele monden gevoed, van arme mensen tot de zeer rijken. Maar als basis voor de allerarmste heeft zij ook gezorgd dat mensen hun land vanwege hongersnood door mislukte aardappeloogsten moesten ontvluchten. Hierbij denk ik in de eerste plaats aan de Ieren, deze werden door de misoogsten van de aardappel, heel veel Ieren gedwongen om te emigreren naar Amerika. Het gevolg was dat de aardappel teelt werd gereguleerd er mochten niet meer elk jaar aardappels op hetzelfde stuk grond geteeld. Dit had tot doel de bruinrot welke de ramp in Ierland hebben veroorzaakt uit te bannen.

Aardappel nu
 

De aardappel is heel populair en niet alleen langer enkel en alleen voor de voedselproductie, nee zij vindt tegenwoordig een veel breder toepassingsgebied. Veel procten bevatten stofffen die uit aardappelen gewonnen zijn, bijvoorbeeld verf.

Verscheidenheid.

Op dit moment is er een grote verscheidenheid aan aardappels, in allerlei soorten en maten, de vorm en smaak zijn al jaren vrij gevarieerd. Het laatst onderdeel wat er nu veranderd is recentelijk is de kleur van de knollen. Daar hebben ze nu zelfs blauwe en rode soorten van. Het gebruik is eigenlijk beperkt tot verwerking in de puree. dDe verwachting is dat de toepassing van de verschillende kleurschakeringen echter toe zal nemen.

 

 

 

Reacties (7) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Leuk te weten van de naam Bintje
Duim en fan
Tex
Mooi artikel!
hmm niks lekkerder dan een nieuw pattatje ,mooi gedaan weer
Het loof van de aardappelplant is inderdaad giftig!
Er zijn 116 rassen bekend en beschreven.
Duim.
leuk , ik ben kleinkind van en aardappelhandelaar :) mijn opa en oma hadden nog echt een winkel waar alleen aardappelen verkocht werden . Zelf eet ik ze niet zo veel meer :)
Ik ben gek op de smeuïge aardappel waar veel jus bij moet, en dan een bal gehakt, boontjes en witlof salade.
Ik ga vast naar beneden, Pork gaat mee voor het gehakt.

De DUIM van Pork.

DRIMPELS.
Mooi artikel hoor, over zoiets 'vanzelfsprekends'als onze aardappel. Inderdaad, vroeger kwamen nog aardappelwinkels voor.. aardappelmeel om saus te binden. Spreken met een hete aardappel in je keel...