De oude filosofen: Jean-jacques Rousseau (6)

Door Nickelton gepubliceerd op Friday 28 September 12:12

Ik studeer rechten. En bij rechten hoort rechtsfilosofie. Ik vind het een interresant onderwerp. Dus waarom niet de studie en Xead combineren? Er zullen verschillende delen verschijnen die de filosofen, de ideeën en de periode waarin de grootste filosofen leefden centraal staan. Leuk en leerzaam dus! Nu: Jean-Jacques Rousseau!

Natuurlijk zijn alle artikelen uit deze serie over de oude filosofen heel erg leuk en leerzaam, maar om dit deel goed te begrijpen is het aan te raden eerst deel drie, vier en vijf te lezen. Het gaat namelijk in die delen allemaal om contractfilosofen en ook dit deel zal over een contract filosoof gaan. En daarmee samenhangend natuurlijk over de natuurtoestand en het sociale contract. Ik kan verwijzen naar een andere contract filosoof, ik ga in dit deel niet uitwijden over die filosofen.

Natuurtoestand Rousseau

Volgens Rousseau is de mens van zichzelf een heel zachtmoedig en onbedorven wezen. Het leven in de natuurtoestand is dan ook niet erg vervelend, maar dat duurt niet lang. Volgens Rousseau gaat het al snel fout als iemand individueel eigendom claimt over een bepaald item. Het claimen is dus al genoeg. Er hoeft geen arbeid in het item gestomen te worden. Privé- eigendom lijdt volgens Rousseau tot egoïsme en barbarij. Door privé eigendommen is volgens Rousseau alles al snel fout gegaan. Dit is dus een negatiever denkbeeld dan het denkbeeld van John Locke, maar positiever dan dat van Grotius en Hobbes.

Om de problemen op te lossen die ontstaan door het 'recht' op een bepaald item is er volgens Rousseau een sociaal contract nodig.

Sociaal contract

Rousseau stelt dat men alle rechten die men heeft overdraagt aan de soeverein. Met alle rechten wordt bedoelt het eigendomsrecht in ruime zin en alle andere rechten. Je levert jezelf dus compleet over aan de soeverein. Tot zover lijkt het erg op het denkbeeld van Hobbes of Grotius, maar Rousseau gaat een stukje dieper.

De soeverein bij Rousseau is niet één man of een kleine groep personen, het is de gehele gemeenschap, het collectief. En omdat jij onderdeel uitmaakt van het collectief, ben jij ook de soeverein. Vergelijk het met een lichaam. De soeverein is het gehele lichaam, het individu is slechts een vinger of een teen of een navel. Omdat je ook aan de ontvangende kant zit (in de functie van soeverein) krijg je voor het inleveren van al je rechten ook veel rechten terug.

Omdat de soeverein (het lichaam) niet zijn tenen, vinger, buik, of knie (individuen) pijn zal willen doen, zal de soeverein nooit in strijd handelen met de belangen van het individu. De soeverein zal nooit een persoonlijk belang hebben in strijd met dat van zijn onderdanen. Hierdoor behoeft de soevereine macht geen enkele waarborg tegenover de onderdanen. De algemene wil is volgens Rousseau altijd het beste voor iedereen. Wanneer een individu vindt dat deze wil niet goed voor hem is, dan vergist het individu zich en moet volgens Rousseau dat individu onder dwang alsnog meewerken aan de algemene wil. Want als je de algemene wil opvolgt ben je vrij, want de algemene wil is het beste voor iedereen.

Volgens Rousseau krijg je meer terug dan dat je inlevert in een burgerlijke samenleving. Omdat je niet alleen maar meer met jezelf bezig bent (zoals een stom kortzinnig dier), maar ook met anderen wordt je een intelligent wezen.

Uit deze punten is op te maken dat Rousseau voorstander was van de directe democratie. Iedereen moest actief meedoen aan de politiek. Daarom kon de ideale staat van Rousseau ook niet groter zijn dan een dorp, want met meer dan een bepaald aantal personen is vergaderen niet meer mogelijk.

Rousseau en Locke vs Hobbes en De Groot

Zowel Rousseau en Locke, hoewel zeer verschillend, hebben gemeen dat het privé eigendom al ontstaan in de natuurtoestand. Hobbes en De Groot zeggen dat eigendom pas ontstaat na het sociale contract in de burgerlijke samenleving.

andere delen

Deel 1: Plato

Deel 2: Aristoteles

Deel 3: Hugo de Groot

Deel 4: Thomas Hobbes

Deel 5: John Locke

Deel 6: Jean-Jacques Rousseau

Deel 7: Het utilisme

Deel 8: Kant

Deel 9: Positivisme en kritisch rationalisme

 

Reacties (3) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Je blijft me boeien.
Dit wordt een prachtige serie artikelen!
Heel erg leuk! Super!