Photoshop digitale fotografie compositie fotograferen foto foto's cursus tutorial

Door Leraar gepubliceerd op Friday 28 September 12:07

Compositie in het kort bij fotograferen.

Fotograferen compositie  (voorbereiding op photoshop)

Een foto die door - bijna - iedereen als mooi wordt ervaren, bevat vaak universele kenmerken. De schoonheid zit 'm dan niet in de getoonde situatie of persoon, maar in de wijze waaróp het onderwerp is gefotografeerd. Het is de compositie die bepalend is voor de waardering die de foto ontvangt. Zes illustraties.

Guldensnede lijn

Jonge monnik in het raam (Laos)
Als je een object fotografeert, plaats het dan niet midden in het beeld, maar op ongeveer een derde aan de linker of rechter zijkant - de zogeheten guldensnede-lijn. Om spanning in hun uiting op te bouwen, passen schilders en architecten deze regel al eeuwen toe. Daardoor zijn we meer dan we ons realiseren gewend om naar een dergelijke beeldopbouw te kijken. Denk bijvoorbeeld aan de nieuwslezer van het journaal die op een derde van het scherm zit terwijl ernaast beelden verduidelijken waarover het nieuwsitem gaat. In veel gevallen is zo'n vlakverdeling ook in een foto te bereiken. In deze voorbeeldfoto legt de leegte van het gebouw de nadruk volledig op de jonge monnik.
Verdeel het beeld horizontaal en verticaal in drie gelijke stroken. Er ontstaat nu een beeld dat bestaat uit negen gelijke vlakken. De snijpunten van de verschillende lijnen zijn de zogenaamde sterke punten van een foto. Probeer je hoofdonderwerp op een van deze punten in beeld te krijgen (en dus niet in het midden).

Fotografeer je een landschap met een mooie lucht (bijv. wolken of verkleuring), plaats dan de horizon op de onderste lijn. Is de lucht daarentegen saai, plaats dan de horizon op de bovenste lijn.

 

Plaatsing horizonlijn

Toscaans landschap met pijnbomen op een extreem lage horizonlijn.
Op veel foto's is in de verte de horizonlijn te zien. Als je de camera gewoon recht naar die scène richt, dan komt de horizon exact in het midden van de foto te liggen.
 

Extremen, met heel weinig of juist veel lucht in beeld,
geven een nóg sterker effect.
Eensluidend de guldensnede-regel geldt evenwel dat precies in het midden voorspelbaar en dus saai is.
Door de camera een beetje naar beneden of naar boven te kantelen, is die lijn hoger of lager in beeld te plaatsen.
De lijn van de horizon kan dan bijvoorbeeld op ongeveer een derde van het beeld op een (horizontale) guldensnede-lijn lopen. Extremen, met heel weinig of juist veel lucht in beeld, geven een nóg sterker effect.


Gebruik van een diagonaallijn
 

Meisje op het land: invoegende diagonaallijn én guldensnede lijn.
Als het lukt om een schuine lijn in beeld te brengen, levert dat vaak een prettige foto op.
Die lijn namelijk trekt de blik van de kijker de foto in. Loopt zo'n lijn van linksonder naar rechtsboven, dan noemen we dat een invoegende diagonaallijn.
Als tegenhanger van deze lijn bestaat de stoppende diagonaallijn, die zijn weg van linksboven naar rechtsonder vindt en de logische kijkrichting ineens lijkt te onderbreken.
De diagonaallijn hoeft niet strak en recht te zijn; een mooi kronkelend bergpad dat de kijker de berg opvoert geeft eenzelfde effect.

Een duidelijke lijn die van linksonder naar rechtsboven loopt voert de blik van de kijker 'de foto in'. Het geeft dynamiek of diept aan de foto. Een lijn die juist in tegengestelde richting loopt (van rechtsonder naar linksboven) doorbreekt de vaker gebruikt diagonaallijn en kan daardoor zelfs nog sterker werken.

Diagonaallijn van linksonder naar rechtsboven. Diagonaallijn van linksboven naar rechtsonder.

 

Keuze van de juiste beeldhoek

Vietnamese vrouwen, gefotografeerd vanaf een balkon.
Als je op ooghoogte staat met iemand die je fotografeert, kijk je niet óp, maar recht ín het gezicht (zie de foto van het Chinese meisje).
Zak bij een portret niet te ver door en voorkom dat je het gezicht van onderaf fotografeert, inclusief kin en neusgaten. Soms levert het hele verassende beelden op als je op zoek gaat naar een hoog of een laag standpunt.


Creëren van diepte
 

Zeilschepen op het wad.
Maar blijf bij die overzichtsfoto's altijd denken aan helderheid en rust in beeld. Té veel onderwerpen leiden af en geven een rommelige resultaat.
Als je toch een overzicht in beeld brengt, neem dan eens een onderdeel van de voorgrond mee. Bijvoorbeeld een overhangende tak of zoals hier een onderdeel van het zeil van de boot. Op die manier is voor de kijker de diepte in te schatten en krijgt hij meer informatie over de situatie.

 
 

Kleurgebruik

Polychroom kleurgebruik met felle drukke kleurvlakken.
De niet-professional zoekt het steeds minder in zwartwitfotografie. Dat is jammer. Juist door de afwezigheid van kleur zie je dat de compositie een uitermate belangrijke rol speelt. Natuurlijk geeft kleur de mogelijkheid om een reële situatie goed weer te geven.
Een foto die volledig uit felle kleuren bestaat, levert een totaal andere sfeer op dan een foto die slechts één rustige kleur bevat. Bij gebruik van meerdere kleuren spreken we van polychroom kleurgebruik. Het spreekt vanzelf, dat een foto met veel felle kleuren een onrustiger, drukker beeld oproept dan een monochroom kleurgebruik, waarbij slechts één kleur belangrijk is.
Samengevat: probeer de kleuren bewust in de foto te gebruiken door een juist standpunt te kiezen en goed in te kaderen.

 

 


Minder is meer

Vaak is een pakkende uitsnede van een klein deel van alles wat er te zien is boeiender dan een totaaloverzicht.
Twee foto's van de Sagrada de Família.
Op de linker foto staat meer van deze kathedraal en ook is meer zichtbaar van de grote bouwkranen bij de Sagrada. Het geheel is echter rommelig. De tweede foto toont een kleiner gedeelte van de Sagrada, maar geeft toch een goed beeld. In dit geval is minder duidelijk meer.


 

Reacties (4) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Leuk artikel!
ik vind het wel interessant. je andere artikels ook.
Gaat bij de favorieten, bedankt.
Goed artikel en goed uitgelegd