Kinderen hebben ook stress!

Door SingLie gepubliceerd op Friday 28 September 12:12

Nee, niet alleen volwassen hebben last van stress. Ook kinderen ervaren tegenwoordig veel druk en spanningen. Oké, zij hebben dan nog geen deadlines en rekeningen te betalen, maar de basisschool kent genoeg factoren die een kind buikpijn bezorgen.

Gezonde stress

Gezonde stress ontstaat in kort moment waar de mens energie krijgt om op de juiste manier te reageren. Er worden stoffen door het lichaam vervoerd zoals glucose en zuurstof. Tijdens zo’n gezonde stressreactie treden er een paar kenmerkende, lichamelijke veranderingen op. Je hart begint sneller te kloppen waardoor ook je ademhaling versnelt, je krijgt een droge mond en je wordt warmer. Op zo’n moment kunnen je hersenen sneller informatie verwerken. De concentratie verscherpt en je geheugen gaat beter werken. Zodra mensen te maken krijgen met een lichte spanning presteren ze beter. Je kunt hierbij denken aan een optreden of een examen. Het hoofd focust zich op zaken waar het zich mee bezig moet houden en laat storende gedachtes niet toe. Gezonde stress kunnen we dus erg nuttig noemen.

Een belangrijk kenmerk van gezonde stress is dat de spanning verdwijnt zodra de situatie voorbij is. Dit is ook de reden waarom mensen geen schadelijke gevolgen ondervinden.  De spanning in het lichaam maakt snel weer plaats voor andere zaken. Hierdoor ervaren mensen dit vaak ook niet als stress. Stress wordt geassocieerd met negatieve gedachtes die lang voortduren.

Ongezonde stress

Wanneer de stressreactie een langere tijd aanhoudt krijgen we te maken met ongezonde stress. In zo’n geval kunnen er psychische en lichamelijke klachten ontstaan. De oorzaak hiervan is dat mensen niet kunnen voldoen aan de eisen uit de omgeving of die ze zichzelf stellen. Je krijgt vanaf dat moment te maken met onvermogen. De overbelasting heeft spanningen tot gevolg. Als je zelf geen invloed kunt uitoefenen op de spanning leidt dit tot de meest ongezonde vorm van stress. Een mens krijgt vervolgens de neiging om extra gas te geven. Op een gegeven moment raakt de energie op en wordt het onmogelijk om extra te gas te geven. Vanaf dat moment kunnen mensen last krijgen van de onderstaande klachten.

- Spierklachten:   Rugpijn, nekpijn, hoofdpijn.
- Maag - darmklachten:  Buikpijn, maagzuur, winderigheid
- Allergische klachten:   Eczeem, benauwdheid
- Griepklachten:  Hoesten, verkoudheid

Juf, ik heb hoofdpijn!

Voor kinderen is de schooltijd zeker geen tijd zonder zorgen. Ze krijgen in een korte tijd veel indrukken en moeten zowel op het gebied van leren als gedrag veel ontdekken. Tot voor de basisschool had het jonge kind enkel contact met het gezin. Op school wordt van ze verwacht met veel meer zaken rekening te houden.
Naast ingrijpende gebeurtenissen, waar kinderen geen invloed op hebben, kunnen kinderen ook ernstig gestrest raken van dagelijkse irritaties.  Door hun voortdurende aanwezigheid geeft dit op langer termijn grote gevolgen,

Stressfactoren op de basisschool:

  • SchooltakenSlechte cijfers, toetsen, tijdsdruk, het niet begrijpen van opdrachten.
  • Klasgenoten: Pesterijen, ruzie, maken en behouden van vriendschappen, samen spelen, klasgenoten met betere cijfers.
  • Leerkracht: Leerkracht die geen tijd voor je neemt, leerkracht die niet goed genoeg uitlegt, leerkracht die je geen/weinig complimenten geeft.

In de loop van de tijd worden de spanningen op deze gebieden alsmaar erger, omdat kinderen dit steeds belangrijker gaan vinden.

Of de stressfactoren daadwerkelijk overgaat op stressverschijnselen is afhankelijk van de vraag of het kind er iets aan kan doen. Kan het kind de situatie beheersen?
Dit blijkt het probleem te zijn bij kinderen op de basisschool. De gang van zaken op school wordt namelijk grotendeels bepaald door leerkrachten en ouders. Kinderen heb dus maar beperkte mogelijkheden om bepaalde zaken te regelen of op te lossen.

Thuissituatie
De persoonlijke omstandigheden van een kind zijn hierbij ook erg belangrijk.  Met name de opvoeding heeft invloed op het verwerkingsvermogen van stress.  Als het kind een geslaagde relatie met de ouders ervaart ontwikkelt het een natuurlijke veerkracht.  Dit zorgt ervoor dat het kind snel en efficiënt problemen, in een leersituatie en daarbuiten, kan oplossen.  Een gezonde gezinssituatie leidt tot een gevoel van competentie.
Wanneer er wisselend oudergedrag plaats vindt kan dit effect hebben op de belastbaarheid van het kind.  Zodra ouders weinig respons geven of juist te beschermd zijn staat dit de ontwikkeling in de weg.  Het gedrag van de ouders kan op deze manier zorgen voor afhankelijkheid , onzekerheid en minder doelmatige exploratie en werkhouding bij het kind.

Groepsgrootte                                                                                                                                                                 Tegenwoordig raken klaslokalen alsmaar voller. Leerkrachten krijgen hierdoor steeds meer taken en hebben weinig tijd voor het kind als individu. Dit kan frustrerend werken voor de leerlingen. Daarnaast blijkt dat er over het algemeen meer wordt gepest in een relatief grote groep. We kunnen dus stellen dat de groepsgrootte gerelateerd is aan stress bij kinderen.

Wat gaan we er aan doen?

 

Voor de leerkrachten:                                         

  • Herken stresssignalen:  Heeft een kind vaak buikpijn en hoofdpijn? Gaan de cijfers omlaag? 
  • Zorg voor een veilige groep: Neem de groepsstructuur onder de loep. Hoe zijn de vriendschaprelaties? Welke kinderen hebben de meeste invloed binnen de groep? Door dit als leerkracht in balans te brengen zorg je voor acceptatie. Elk kind heeft invloed, persoonlijk contact en veiligheid nodig. Doe dit bijvoorbeeld met groepsregels. Laat deze door de kinderen zelf maken. 
  • Leg de druk niet hoog:  Pas je aanmoedigingen aan op het kind. Het ene kind heeft baat bij: 'Zet hem op hè! Doe je best!' , de ander kan hierdoor dicht slaan.
  • Leg de focus op positief gedrag: Probeer een negatieve sfeer zoveel mogelijk te vermijden. Geef complimenten. Kinderen krijgen ze nooit te veel.
  • Bespreek verontrustende zaken individueel: Bespreek slechte cijfers of lastige situaties niet klassikaal. Neem het kind ongemerkt even apart en toon oprechte betrokkenheid.
  • Doe ontspanningsoefeningen: Neem voor een toets de tijd om ontspanningsoefeningen te doen. Laat de kinderen op muziek door de klas lopen om zich even los te maken. Zorg voor een ontspannen sfeertje.

Voor de ouders:

  • Herken stresssignalen:  Heeft een kind vaak buikpijn en hoofdpijn? Lijkt het kind treuriger dan anders?
  • Zorg voor een rustig dagritme:  Breng structuur aan. Probeer dagelijkse dingen zoveel mogelijk op vaste tijden te plannen. Zorg er voor dat het kind zich niet hoeft te haasten. Op deze manier kan het kind namelijk al stress krijgen voordat het op school aankomt.
  • Stel het kind op zijn gemak: Leg de druk niet hoog. Kinderen ervaren stress door ouders die hoge cijfers willen zien. De uitspraak 'doe je best' kan soms al spanningen opleveren. Het is niet erg als het kind een keer niet zijn 'allerbeste' laat zien.
  • Maak tijd vrij voor je kind: Zorg dat het kind tijd krijgt om te praten over school. Laat hem of haar zijn verhaal even doen, maar probeer het als ouder er niet uit te trekken.                                                                                                      

Reacties (5) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Heb er nooit echt bij stil gestaan dat kinderen ook stress hebben, ik dacht altijd maar van alleen volwassen hebben stress, maar dat is zo niet waar. Heel goed artikel! Duim van mij:)
Jazeker hebben kinderen stress en ik bespeur het in mijn nabije omgeving. Toch zijn er volwassenen die dit ontkennen. Goed artikel waar ik geheel achter sta. Duim en fan.
Een kind heeft recht op sport spel en ontspanning, als daar naartoe wordt geleefd komt het wel goed.
Spelenderwijze leren daar blijft het meest van hangen.

Pork geeft de DUIM.
FAN is hij al.

DRIMPELS.
Dat klopt helemaal! Bedankt voor het bezoekje!;)
Heel goed artikel! Hele goede info.
Duim.