Wat is stress en wat doet het met je?

Door Wisdom Dance gepubliceerd op Friday 28 September 12:09

Stress is de natuurlijke manier van in leven blijven in gevaarlijke situaties. Chronische stress is de oorzaak van een vroegtijdige dood. Leven zonder stress is een gelukkig leven.

Stress, wat is het en wat doet het met je?

Wat is stress?

Stress is een uitermate nuttig verschijnsel in ons leven. Het zorgt ervoor dat we in leven blijven in noodsituaties waarbij we direct fysiek gevaar lopen. Het fenomeen stamt, zoals een heleboel lichamelijke functies, uit de tijd dat wij nog op de savanne leefden en dat er achter elke struik of boom gevaar kon schuilen. Als een leeuw het op je gemunt had moest je maken dat je in veiligheid kwam. Je redden uit noodsituaties die je leven bedreigen, daarvoor dient stress.

Tijdens stress worden je fysieke vermogens verveelvoudigd, je kan veel harder lopen dan onder normale omstandigheden, je bent wel 4x zo sterk als normaal en pijn voel je niet. Er is een verhaal in omloop van een knul die aan z'n kever aan het sleutelen was. De auto viel van de krik. Z'n moeder zag het gebeuren en tilde de achterkant, waar de motor zit, op zodat de knul er onderuit kon kruipen. Zelf heb ik ook ooit zo'n levensbedreigende situatie meegemaakt en door pure kracht en uithoudingsvermogen kon ik me daar uit redden.

Tijdens zo'n periode van stress verandert de huishouding van je lichaam en geest volledig, want jouw enige doel is om aan die leeuw te ontsnappen en in leven te blijven. Alle lichaamsfuncties worden gericht op het nu overleven en alle functies die niet voor directe overleving nodig zijn worden stil gelegd. En dat kan, want het is maar gedurende een heel korte periode dat je in gevaar bent. Daarna verdwijnt jouw superkracht weer en komt je lijf tot rust. Je voelt weer de pijn van de doornstruiken waar je doorheen was gerend om in veiligheid te komen, zodat je eenmaal veilig jouw wonden gaat verzorgen. Je spijsvertering komt weer op gang en je hartslag vertraagt weer tot een normaal ritme.

Chronische stress

Maar tegenwoordig leven velen lange tijd onder stress. We lijden aan chronische stress. En daar zijn we niet op gebouwd, want onder stress functioneert ons lichaam maar beperkt en eenzijdig.
Chronische stress is één van de grootste veroorzakers van lichamelijke en psychische problemen en ziektes. En als je het mij vraagt is het in combinatie met onwetendheid en slechte voeding de oorzaak van vrijwel alle ziekten. Het is daarom van belang voor je welzijn (gezondheid, geluk en winst) om chronische stress te voorkomen. Als je last hebt van stress is het raadzaam om er iets aan te doen: ontspannen.

Een pilletje of een drankje helpt echt niet. Daarmee onderdruk je het symptoom voor korte tijd, maar de oorzaak van de klacht blijft en wordt zelfs erger: jouw manier van reageren op wat er om je heen gebeurt brengt je lijf in staat van oorlog met de buitenwereld.

Veel mensen beweren dat ze onder stress beter presteren. 

Dat zou best waar kunnen zijn. Sporters hebben wat stress voor de start nodig om goed weg te komen. Ook artiesten zijn voor een optreden vaak gespannen, maar als ze op de planken staan is de spanning verdwenen. Zo niet dan gaat dat ten koste van hun prestatie. Zo is het ook in het zakenleven. Een beetje spanning voor korte tijd is oké, maar bij langdurige spanning krijg je een kort lontje en een heleboel klachten.

Ontspannen is lastig, want het is niet iets doen maar juist niet iets doen. Iets laten. Slechts weinig mensen zijn in staat zich echt te ontspannen. Vaak vlucht je in iets anders doen. Dan voel je de spanning even niet, maar hij is er wel, op de achtergrond. En die spanning bouwt zich op. Zoals je de spanning in een fietsband verhoogt door steeds weer een slag van de fietspomp. Als de spanning te hoog oploopt komt er eerst een rare bubbel op de zwakste plek en even later zegt de fietsband 'poefffffffffff'. Ook jij wordt dan slap en futloos als een lekke band.

Stress wordt meestal niet veroorzaakt door alleen maar hard werken, maar vooral door emoties zoals woede, teleurstelling, wanhoop, frustratie, onzekerheid, angst, verdriet, irritatie, ontevredenheid en dergelijke. Vaak ook wordt het veroorzaakt door ons wereldbeeld en wat we van anderen verwachten. Of door wat anderen van ons verwachten. Partner, ouders, baas of 'vrienden'. Of door wat we denken dat anderen van ons verwachten. Maar dat veroorzaakt langdurige en chronische stress die jaren kan duren en steeds sterker wordt. Bij elke gebeurtenis komt er weer wat bij. Want we ontladen niet. We halen onze schouders op en gaan weer (minder) vrolijk verder.

Gevolgen van chronische stress

Chronische stress kan zich op heel veel plaatsen in ons lichaam manifesteren, ook daar waar we het niet verwachten.

  • Hoofdpijn
  • Overbelasting van je ogen
  • Overbelasting van spieren in je nek en schouders
  • Overbelasting van je kaakgewricht (TMJ)
  • Hoge bloeddruk, hoog cholesterol gehalte
  • Hartstoornissen
  • Pijn in spieren en gewrichten
  • Maagklachten
  • Klachten over lever en galblaas
  • Klachten over nieren
  • Darmklachten
  • Prostaatklachten
  • Gebrek aan energie en levenslust
  • Sterk verminderde werking van het immuunsysteem

Vooral dit laatste is bedreigend op langere termijn.

Wat doe je er tegen?

Ontspannen is dus de oplossing en vaak heb je daar hulp bij nodig. Cranio Sacraal is een goede hulp, want tijdens een behandeling hoef je niets te doen en treedt de ontspanning vanzelf in. Je hoeft het alleen maar toe te laten.

Om stress te voorkomen is het vaak zaak jouw zelfbeeld en jouw wereldbeeld te veranderen. Daarbij helpt de combinatie van Cranio Sacraal, Mindfulness en Emotionele Coaching.

Wat doet stress in je lijf?

Wat gebeurt er als we aan een stress veroorzaker worden blootgesteld. Laten we als voorbeeld het eerder genoemde gevaar nemen waaraan we vroeger werden bloot gesteld, zo’n tienduizend jaar geleden toen we op de savanne in Afrika leefden. Stel je voor, je bent eten aan het verzamelen, hier een besje, daar een insect, daar een wortel. Plotseling zie je een leeuw voor je staan die met hongerige ogen en een zwiepende staart naar je kijkt. Je schrikt en je gaat aan de haal. 

Op dat moment gebeurt er in je lijf een heleboel.
Laten we het eens sterk vereenvoudigd op een rijtje zetten.

  • Je ogen geven het bericht door aan je hersenen ‘Een leeuw, pas op gevaar, rennen’. Jouw interne alarmsysteem gaat af met het doel je wakker te schudden voor het dreigende gevaar.
  • Je hersenen geven razendsnel de opdracht aan de bijnieren om adrenaline en cortisol te produceren om je klaar te maken voor vechten of vluchten. Deze hormonen zorgen voor een kettingreactie in je lichaam. 
  • Je hart gaat sneller en krachtiger kloppen; je bloeddruk stijgt.
  • De bloedvaten in je spieren en longen worden wijder, maar in de huid, rond je maag, lever en darmen nauwer, zodat er meer bloed naar de spieren kan. Een bijkomend voordeel is dat je minder bloed verliest als je gewond raakt.
  • De suikerspiegel in je bloed gaat snel omhoog. Suiker is snelle brandstof en die heb je nu nodig. Die suiker wordt onttrokken aan alle cellen die niet meedoen met overleven.
  • Je ademhaling gaat sneller, je gaat hijgen om snel meer zuurstof binnen te krijgen.
  • Je spert je ogen wijd open zodat je meer kunt zien. Om te zorgen dat je niet over een boomwortel struikelt. Het is een soort van tunnelvisie.
  • Je gaat zweten om te voorkomen dat je lichaamstemperatuur te hoog op zal lopen tijdens het vluchten.
  • Je spijsvertering stopt met werken, je darmen legen zich. Daardoor word je lichter en als je gewond raakt is er minder kans op infecties.
  • Je lichaam gaat een pijnstiller (endorfine) produceren, zodat je je niet aan pijn hoeft te storen als je door doornstruiken of dergelijk moet rennen. Die verwondingen voelen we later wel, als we aan de leeuw zijn ontsnapt. En als we door die leeuw worden gepakt zitten we al vol met pijnstillers. 
  • Je immuunsysteem stopt met werken omdat het nu toch geen nut heeft. Eerst overleven, daarna zien we wel weer. 

Wat doet ontstressen?

Laten we er van uitgaan dat je het hebt gered en dat de leeuw niet meer achter je aan zit. Dan worden alle hiervoor genoemde lichaamsactiviteiten weer ongedaan gemaakt en de aandacht weer op rust en de lange termijn gericht. Gezondheid en weerstand zijn dan het belangrijkste. 

Dit is wat er gebeurt:

  • Je hersenen geven het sein ‘alles veilig’. De productie van adrenaline kan stoppen. Voor de zekerheid ren je nog een eindje door, waarbij de adrenaline die nog in je bloed zit kan verbranden.
  • Je hartslag vertraagt.
  • Je ademhaling wordt rustiger en zakt weer lager in je lijf.
  • De bloedvaten in je huid worden wijder, je kunt beter afkoelen.
  • Ook de bloedvaten naar en in je organen worden wijder. 
  • Je spijsvertering komt weer op gang.
  • Kliertjes in de alvleesklier (eilandjes van Langerhans) maken insuline en dat komt in jouw bloedsomloop. Daardoor kan de suikerspiegel weer dalen.
  • De productie van endorfines wordt gestopt. Je gaat je wonden voelen en ze verzorgen.
  • Je immuunsysteem wordt weer actief, eventuele opgelopen wonden moeten snel worden gerepareerd. Witte bloedlichaampjes gaan op zoek naar stoffen die niet in je lijf thuis horen en maken die onschadelijk.
  • Misschien dans en schreeuw je van plezier dat je nog leeft, je roept naar de leeuw dat je te slim voor hem bent. Dat helpt je lijf zich verder van de stress te ontdoen.
  • Je komt tot rust en gaat weer eten verzamelen. Jouw interne alarmsysteem wordt gereset voor een volgende gevaarlijke situatie.

Het maatschappelijke probleem

Zo ga je van nature met stress om. Maar tegenwoordig niet meer. Wat doe je als je bijna door een auto bent overreden op de zebra? Je loopt door, want het gebeurt zo vaak. Wat doe je als een boze klant voor de deur staat? Je doet alsof er niets aan de hand is. Wat doe je als jouw baas jou als pispaaltje gebruikt? Je doet of je hem aardig vindt zodat hij de volgende keer hopelijk een ander uitzoekt.  Wat doe je als het Journaal weer allerlei ellende laat zien? Je blijft gewoon zitten kijken.
Je lijf blijft in staat van alarm. Te veel adrenaline en cortisol in je bloed. Een te hoge suikerspiegel. Je ademt hoog en onrustig. Het angstzweet staat soms nog op je rug en je voorhoofd. Je spijsvertering is verstoord, maagklachten. Jouw interne alarmsysteem blijft te gevoelig afgesteld en je komt niet tot rust.

In onze maatschappij zal het niet lang duren voordat ons alarmsysteem weer gevaar ontdekt en de hele cyclus opnieuw wordt doorlopen. Het gevolg is dat we onrustig blijven als het gevaar geweken is en ons alarmsysteem nog gevoeliger wordt afgesteld. Hoe meer we blootgesteld worden aan stressoren, hoe gevoeliger ons alarmsysteem wordt afgesteld.

Je kunt het vergelijken met een alarmsysteem in huis om inbrekers buiten de deur te houden. Als zo’n systeem te gevoelig is afgesteld kan een muis van een paar gram het alarm doen afgaan, terwijl het bedoeld is voor een vent van 70 kg. De politie komt kijken en er blijkt niets aan de hand te zijn. Als dat meerdere keren gebeurt komen ze niet eens meer kijken, ook niet als er werkelijk inbrekers zijn. Net zo is het bij jouw alarmsysteem. Als je gestresst bent staat jouw alarmsysteem zo gevoelig afgesteld dat je schrikt als er een speld achter je op de grond valt. Op een gegeven moment ben je zo moe dat je nergens meer op reageert. Je krijgt pijn in je lijf, je conditie gaat snel achteruit, je hebt geen zin meer om te eten, je spieren verkrampen, je slaapt slecht, je bent snel geïrriteerd, je lontje is kort, je …………… vul maar in. Je bent ziek.

Wat kun je er aan doen?

Het is van groot belang dat je alarmsysteem gereset wordt, dat je spijsvertering weer op gang komt, dat je spieren weer ontspannen, dat je ademhaling tot rust komt. Dat kun je doen door een pilletje te slikken. Een pilletje met je weet niet wat voor bijwerking, misschien zelfs wel verslavend. Maar als dat pilletje is uitgewerkt staat de stress nog steeds voor de deur en meestal nog een graadje erger. Je moet je ontspannen, wordt vaak gezegd. Maar hoe doe je dat?
Cranio Sacraal is een zeer effectieve mogelijkheid in combinatie met mindfulness. Daarmee wordt je je bewust van hoe je met jezelf om gaat en gaan we op zoek naar effectievere manieren van handelen en leven, die vaak ook veel prettiger zijn.
 

Reacties (13) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
wat een mooi en uitgebreid artikel zeg, prachtig een duim voor je artikel en een duim voor je werk eraan
heel informatief artikel!
Waarom zou ik het erg vinden? Ik heb het toch geschreven opdat mensen het lezen en als jij extra lezers aantrek is dat fantastisch. Ik ben me aan het voorbereiden op meer van dit soort artikelen zoals ons immuunsysteem, ons alarmsysteem en daarna weer een ander onderwerp over gezondheid. Dat is mijn vak en mijn passie.
Ik hoop dat je het niet erg vind maar ik heb deze gedeeld op facebook! Via de delen knop hierboven. Ik vond het nodig dat dit artikel verspreid werd want het is een super artikel. Dikke duim!
goed verhaal, heb het met belangstelling gelezen!
helemaal compleet dit artikel, erg fijn erg goed!
Heel erg mooi beschreven met erg leuke plaatjes