Ziektes en afwijkingen: wat is xerostomie?

Door Airmistress gepubliceerd op Friday 28 September 12:07

Wat zijn de oorzaken en gevolgen van xerostomie en wat kun je er aan doen.

Iedereen heeft wel eens last van een droge mond, bijvoorbeeld na veel kletsen of bij stress. Maar je kunt er ook langdurig last van hebben. Als je mond langere tijd droog blijft, dan spreken we van xerostomie ( xero = droog, stoma = mond) en dat kan slecht voor je gebit en mondslijmvliezen zijn.

 

Waarom is speeksel zo belangrijk?

Het speeksel in onze mond is afkomstig uit speekselklieren. De belangrijkste speekselklieren die zich bij de bovenste kiezen bevinden en onder de tong. Onze speeksel heeft een aantal belangrijke functies. Speeksel heeft een smerende werking wanneer je spreekt, kauwt en slikt. Met behulp van je speeksel kun je makkelijker bewegen met je wangen, tong en lippen. Je kunt voedsel bevochtigen zodat slikken makkelijker gaat. Speeksel remt de groei van bacteriën en schimmels in je mond, helpt bij spijsvertering, bevorderd de smaaksensatie en beschermt je tanden en kiezen .

Wat zijn de oorzaken van een droge mond?

Een tekort aan speeksel is de oorzaak van een droge mond. De speekselklieren gaan minder speeksel produceren. Dan krijg het gevoel van droge mond. Ook kun je daarbij andere klachten krijgen zoals droge lippen, gescheurde mondhoeken, branderig gevoel in de mond, slechte adem, droge ogen, neus en keel.
Honderden medicijnen hebben als bijwerking het remmen van de werking van speekselklieren. Dit zijn vooral de medicijnen die gebruikt worden tegen hoge bloeddruk, hartritmestoornissen, of medicijnen zoals antidepressiva, slaap- en plasmiddelen.
Er zijn ook enkele ziektes die droge mond kunnen veroorzaken. Droge mond kan ontstaan bij diarree of koorts, maar meestal zijn deze klachten tijdelijk. Zodra zo'n ziekte is genezen, verdwijnt de droogheid. Blijvende monddroogheid komt voor bij mensen die lijden aan AIDS of het syndroom van Sjögren ( chronische ontsteking van traan- en speekselklieren). Bij hen kunnen de klachten over droge mond wisselen, maar ze verdwijnen niet in het geheel. Bij het syndroom van Sjögren neemt de monddroogheid met de jaren zelfs toe.
Wanneer een kwaadaardig gezwel in het hooft of de hals radioactief wordt bestraald, kunnen de speekselklieren onherstelbaar worden beschadigd en dat veroorzaakt ernstige blijvende monddroogheid.
Andere oorzaken van xerostomie kunnen zijn: astma, diabetes, uitdroging, beenmergtransplantatie, overmatig alcoholgebruik, hersenbloeding, hormonale stoornissen, schildklier aandoening, chemotherapie en vele andere aandoeningen.


Wat zijn de gevolgen van een droge mond?

In een gezonde mond worden de tanden en kiezen beschermd door het speeksel. Heb je onvoldoende speeksel dan vormt de plak zich sneller dan normaal en dat zorgt voor het sneller ontstaan van gaatjes. Ook de tandvlees kan gaan ontsteken. Op den duur kunnen tanden en kiezen los gaan zitten en verloren gaan.


Slijmvliezen raken makkelijk geïrriteerd als de beschermende speeksel ontbreekt. Die irritaties kunnen ontstaan door het kunstgebit, het eten van zuur, eten van gekruid voedsel of drinken van alcohol. Dat kunnen er pijnlijke plekken op de tong, gehemelte, tandvlees of wang ontstaan. Ontstekingen en vooral schimmelinfecties kunnen dan makkelijker ontstaan.

Droge mond: wat kun je er aan doen?

Probeer je speekselafgifte te stimuleren door voedsel te eten waarop je goed moet kauwen. Kauw een paar keer per dag een suikervrije kauwgom. Is medicijngebruik de oorzaak van je droge mond? Overleg dan met je huisarts of specialist of je de soort medicijnen, de dosering of het tijdstrip van toediening kunt aanpassen.
Is het niet mogelijk de speekselproductie te stimuleren doordat je speekselklieren niet meer werken, dan kun je speekselvervangers gebruiken. Er zijn verschillende vloeistoffen in de vorm van gel ( Biotène, Oral Balance) of verstuiver (Glandosane, Xialine).

Ook al zijn deze middelen zonder recept verkrijgbaar bij de drogist of apotheker, raadpleeg altijd je tandarts voordat je iets gaat kopen. Want sommige middelen kunnen een negatieve invloed op je tanden hebben, terwijl als je al een kunstgebit hebt is het niet van belang.
Zorg extra goed voor je gebit bij een droge mond. Poets je tanden met fluoride tandpasta, gebruik tandenstokers of floss. Een minder zoet en zuur. Ga minimaal 1 keer in 3 maanden naar de tandarts.

Reacties (6) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Goed gekozen onderwerp, ik kende dit ook niet
Goed artikel, gaat bij de favorieten.
Goed en interessant
heet leuk om te lezen !
Nooit van gehoord lijkt me heel vervelend. Weer wat geleerd.
Erg vervelend om te hebben, wel goed artikel