Een spannend verhaal schrijven? Transformeer de waarheid met het toverzand der verbeelding!

Door Taco-Veldstra gepubliceerd op Friday 28 September 12:13

Ik kreeg een aantal vragen over hoe je een boeiend verhaal moet schrijven. Aan de hand van topschrijvers en en een verhaal van de auteur, geef ik mijn antwoord. Elisabeth Taylor in the Comedians!

EEN SPANNEND VERHAAL SCHRIJVEN? MANIPULEER DE WAARHEID MET HET TOVERZAND DER VERBEELDING!

VAN WELKE BOEKEN LEER JE HET MEEST?

Ik schrijf dit artikel vooral voor de Xead leden die me om advies vroegen, hoe een goed verhaal te schrijven!

DE CHRONIQUEURS VAN DEZE TIJD!

Ik heb in het jaar dat ik nu lid ben van Xead, heel wat spannende verhalen geschreven. Ik kon dat doen omdat ik veel gelezen had. Ik beperkte me tot recente boeken van buitenlandse topschrijvers. Vooral in de Verenigde Staten worden de beste boeken geschreven. Momenteel heeft Jonathan Franzen met het boek Freedom, naar mijn idee ‘the great American novel’ geschreven. Zijn vorige boek: ‘The ‘ Corrections’ is ook top. Franzen moet je lezen om inzicht te krijgen in hoe je de lezer moet meesleuren in je verhaal. Hij leert je hoe het toverzand der verbeelding werkt. John Irving is een groots verteller te vergelijken met Dickens, ook hij vermengt zijn waarheid met krachtige fantasie. Garp werd zijn hilarische doorbraak met een onderstroom van melancholie. Van Tom Wolfe leer je op een verrukkelijke manier onze graaicultuur kennen. De man schrijft helaas een boek in de tien jaar. Lees: ‘The bonfire of the Vanities’ ‘In alles een man’ en ‘Ik ben Charlotte Simons’, de laatste is een meesterwerk over het leven op een dure universiteit in de Verenigde Staten.

Ook Nederlanders hebben goede boeken geschreven maar ze halen het niet bij bovengenoemde voorbeelden. Mulisch met ‘de Aanslag’ is voor mij het beste Nederlandse boek.  De grootste Engelse schrijver is Graham Greene zijn stories zijn gelardeerd met humor, melancholie, ziekte, spanning, religie, verraad. Alle boeken van hem tonen zijn inzicht in: 'La condition humaine’ Mijn favoriete boek is natuurlijk The Comedians, geestig en spannend en ik was op Haïti en heb zelf de repressie van dictator Duvalier ondervonden. Daar heb ik een waar gebeurd angstaanjagend verhaal over geschreven. Ook van Philippe Roth valt veel te leren. Vooral ‘The human stain’ is een meesterwerk en ik gun hem de Oscar en/of de Pullitzer prijs. De Zuid Afrikaan Coetzee heeft met Disgrace een waarheidsgetrouw verhaal geschreven over de situatie momenteel in zijn land.  Het is een aangrijpend en als waar overkomend boek. Behalve de boeken van Jonathan Franzen zijn alle boeken verfilmd en in het Nederlands vertaald. Franzen is natuurlijk ook vertaald.

MEEST OPVALLENDE BOEK VAN 2011!

HhhH van Laurent Binet, een Tsjech. Het boek gaat over de aanslag op Heydrich. Over Heydrich bestaan veel biografieën, maar niet een boek dat de aanslag mooier weergeeft dan dit boek.  Een schitterend voorbeeld. Ik laat Binet aan het woord: ‘Ik heb een uitzonderlijke geschiedenis gehoord. Het valt eigenlijk ook buiten mijn roman. Maar een van de grote voordelen van een schrijver is: dat hij als verteller, een onbegrensde vrijheid geniet’. Hij weet niet zeker of het zo is voorgevallen en Binet deelt dat eerlijk mee aan de lezer. In het boek, uit hij nog meer zijn twijfels over de waarheid en de verbeelding. Het is een voortdurende strijd. Ik heb een schrijver nooit zoiets zien doen. Het is een openbaring voor me. Van hem heb ik geleerd dat je jezelf niet hoeft uit te sluiten in je verhaal.

HET KRITERIUM VOOR EEN GOED VERHAAL!

Om je lezers mee te sleuren moet je zorgen dat je de waarheid schrijft. Niet letterlijk, ook al schrijf je autobiografisch dan zal je geheugen je regelmatig in de steek laten en zul je de verbeelding moeten aanspreken, zoals Binet dat deed was dat wel heel opvallend. De lezer moet denken dat je het echt beleefd hebt. Je schrijft dus nooit de letterlijke waarheid maar altijd in combinatie met het: ‘toverzand der verbeelding’ De waarheid creëer je, door onbelangrijke gebeurtenissen weg te laten en aangrijpende episodes toe te voegen.

De boeken van Tolkien en Rawling raken me als science fiction. Dus totaal niet omdat ze ongeloofwaardig zijn. Ik denk dan sorry al weer die trollen. Ik heb er nog nooit een echt gezien. Maar heel wat lezers zijn er weg van.

DE OPBOUW VAN JE SPANNENDE VERHAAL!

                                                   Kate Winslet in The Reader

Bernard Schlink schreef der Vorleser, The Reader. Het is subtiel, erotisch verfilmd met Kate Winslet in de hoofdrol. Bernard Schlink werd gevraagd voor de Oprah Winfrey show. De eerste vraag die ze stelde was: ‘of het autobiografisch was’. Ik zie zijn gezicht vertrekken, een mengeling van verdriet en boosheid. Hij loopt de set af, iets wat Oprah nog nooit is overkomen.
Ik wil me absoluut niet vergelijken met bovengenoemde schrijvers. Maar ik heb wel veel van ze geleerd.

Als voorbeeld neem ik mijn laatste verhaal.:’Misdadig wrede wraak op Taco’ Als je de 43 reacties leest, zijn die over het algemeen zeer positief. Maar wat veel belangrijker is dat bijna iedereen denkt dat ik het echt heb meegemaakt en dat is het grootste compliment wat je een auteur kunt schenken. Dat geloof in de waarheid van je verhaal moet blijken uit je manier van schrijven.

ZORG ALTIJD DAT JE ONBEVANGEN BEGINT.

Begin met mooi weer en bijvoorbeeld een uitstekend huwelijk. Er is niets aan de hand. Ik bedoel dat natuurlijk overdrachtelijk. De aanvang situatie in: ‘Misdadig wrede wraak’ wordt liefelijk beschreven. Twee mensen ontmoeten elkaar op een virtuele dating- site en worden verliefd op elkaar. Op grond daarvan wordt een afspraak gemaakt. De hoofdpersoon is een strevende held op zoek naar de liefde.

ZAND IN DE RADEREN, MAAR NIET TEVEEL!

Ik vraag haar voor een rendez vous in een kiosk op het station in Den Haag, pinnig vraagt ze 'waarom bij een kiosk'? Omdat vrouwen meestal te laat komen en dan kan ik wat lezen. Dit op grond van vorige ontmoetingen. Omdat ik de spanning wil wegnemen, vraag ik haar na de ontmoeting, koffie te drinken in de Wiener Konditorei. Maar ik heb haar geërgerd, want ze is inderdaad een kwartier te laat en geeft me tien minuten. Ik uit mijn protest dat ik niet voor tien minuten ben gekomen, maar haar wil leren kennen en neem haar mee naar de Konditorei.

Ik ben de hoofdpersoon van het verhaal en weet dat de lezer zich identificeert met mij en de lezer wil dat ik iets doe om haar op haar nummer te zetten. Als je dat niet doet ben je ongeloofwaardig, een softie, die met zich laat koeioneren. Een flink aantal lezers zal afhaken.

Omdat het niet klikte en ze met haar kort geknipte hoofd met stalen brilletje op Jack Spijkerman leek, kon ik dat, als revanche tegen haar zeggen, met als uitsmijter: ‘ maar zonder zijn humor’. Gebruik humor alleen wanneer het voortvloeit uit het verhaal. Anders is het kunstmatig en werkt het tegen je. 

WRAAK!

Ze is zo boos, dat ze me wel kan vermoorden en terug komt met een wapen met 5 kogels, die ze onder de tafel verborgen houdt. Psychisch zet ze me onder grote druk. Ik moet mijn benen uit elkaar doen zodat ze me kan treffen waar de man het zwakst is: zijn genitaliën. Ik geef een aantal voorbeelden hoe pijnlijk dat is. 'Show don't tell' Vertel niet dat het zeer doet, nee je laat het de lezer met voorbeelden voelen.  Die gevoelige situaties adstrueren wat een pijn ik zal lijden. Ik doe mijn benen bij elkaar maar een schot door mijn knieën zou me levenslang verlamd maken.

DE HOOFDPERSOON IS MACHTELOOS!

Zoals de hoofdpersoon uit Kafka’s Het Proces volkomen is overgeleverd aan de autoriteiten en bureaucratie, zo machteloos voel ik me. Ik bedacht dat ook vrouwen een man kunnen mishandelen. Er was zelfs een reportage op de televisie geweest waar de mannen het schoorvoetend bevestigden. Ik verplaats me in die mannen.

SEKS!

Seks is onderdeel van ons leven. Ook hier geldt dat je sekscenes alleen schrijft als logisch gevolg van de gebeurtenissen. Alleen seks, is als recht toe recht aan porno verschrikkelijk saai. Harry Mulisch zei eens: 'porno daar moet je niet naar kijken maar moet je doen'! 

Onder schot gehouden, belt Ingrid haar zus Suzanne. Ze dwingen, me uit te kleden, binden me vast en verkrachten me. Ze vermengen tranquillizers en viagra in mijn champagne en mijn lichaam en mijn eergevoel worden meerdere malen geschonden die nacht. Maar in de ochtenduren hebben ze genoeg van me en sturen me onder bedreiging naar buiten. Ze weten me te vinden als ik deze schending zou aangeven.

VERKLAAR DE REDEN VAN DE WRAAK EN VERPLAATS JE IN DE OPPONENT VAN JE HOOFDPERSOON.

Ze vertellen me waarom ze wraak hebben genomen op mij. Ze lieten mij de machteloosheid voelen, die Suzanne bij haar verkrachting had ervaren en daardoor niet meer in staat is tot ware liefde. Alleen wanneer de man machteloos is, kan ze met hem vrijen. Haar persoonlijkheid is zo aangetast dat ze het liefst de mannen zou castreren. Maar gelukkig laten ze me vrij.

EINDE VAN HET VERHAAL!

Nog groggy van de valium loop ik slaapwandelend naar het station. Een bries maakt me alert en ik weet dat ik moet vluchten van die nachtmerrie. Over het algemeen, vooral in de VS, verlangt men een happy end. Maar zo werkt het werkelijke leven niet. Ik hou me aan de waarheid! Het einde moet voortvloeien uit de gebeurtenissen. Gebruik geen 'deus ex machina’ als bij de Grieken. Ongeloofwaardige wonderen dien je ten alle tijden te vermijden. Het einde moet logisch voorvloeien uit de situatie.

IJDELHEID

Dat ik mijn eigen verhaal als voorbeeld heb genomen, zullen velen als ijdelheid kunnen beoordelen. Bedenk dat Lev N. Tolstoy beweerde dat ijdelheid niet te overwinnen is. Hij vergeleek het met obesitas waar hij aan leed en met geen mogelijkheid van afkwam. De Romeinen wisten dat ook en hun motto was: ‘Vanitas Vanitatum, ofwel: 'alles is ijdelheid'. Maar ook de Bijbel erkent ijdelheid. Prediker begint met: ‘Alles is ijdelheid alles is wind’!

                                                           The human stain van Philip Roth

Reacties (34) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Nieuwe reacties weergeven
Goede tips, bedankt.
Duim
Deze tips moet je inderdaad wel in de vingers hebben, anders blijft het behelpen, lijkt me
BTW Taco, wat doe je nou als de realiteit zo ongelooflijk is dat iedereen denkt dat je het verzonnen hebt? Dan zit je uiteraard gebeiteld, hoef je het verhaal alllen maar uit je herinnering te plukken, toch?
Weer prachtig en heel leuk geschreven.
Heel mooi geschreven, prima tips, dank!
wat een prachtige analyse! wat een goed geschreven artikel!
ik heb al dikwijls gedroomd van "een boek of spannend verhaal schrijven" maar kwam nooit verder dan enkele alinea's!
Ik heb al heel veel gelezen, maar om zelf iets neer te zetten lukt het niet!
Jij hebt de gave daarvoor en proficiat dan ook!
Een welverdiende duim voor je artikel vol goede tips. Ik heb het toch opgeslagen om later eens te herlezen!
Prachtig geschreven Taco. Duim!