Mijn mooi Spankeren.

Door Theun50 gepubliceerd op Monday 09 September 19:51

Mijn mooi Spankeren, een klein agrarisch dorp.

Mijn mooi Spankeren.


Spankeren is een klein agrarisch dorp in de gemeente Rheden in de provincie Gelderland.
Het heeft ongeveer1000 inwoners.

f0282b5ff85e7c9c66200d780bd7e72eU3Bhbmtl

Betekenis van het woord Spankeren.
Het span - ke - ren
(spankerde, is en heeft gespankerd)
informeel: hard (weg)lopen.
 
Tussen de weilanden van Dieren en Brummen, landelijke gelegen en van de plaats Dieren gescheiden door het Apeldoorns Kanaal, ligt mijn dorp Spankeren, het is het meest agrarische dorp van de gemeente Rheden.
Spankeren ligt op de grens van een stuwwal en de IJsselvallei. In het zuiden wordt Spankeren begrensd door de IJssel met zijn uiterwaarden, die deel uitmaken van de IJsselvallei.
In het oosten ligt het kanaal, met daarlangs het lange fietspad naar Apeldoorn.
Hoewel Spankeren een klein dorp is, zijn er twee industrieterreinen aanwezig waar veel bedrijven gevestigd zijn.
d5e390212ea61535b492b740102df78aU3Bhbmtl
Een van deze industrieterreinen is gelegen op de plek waar vroeger Emailleerfabriek De IJssel stond, beter bekend als De Edy.
 
Tot 1900 was Spankeren nog een deel van de bezittingen rond de Geldersche Toren.
De bewoners hiervan hadden een eigen grafkelder onder de vloer van ons dorpskerkje.
De steen met de toegang is er nog steeds. Deze grafkelder had ook een toegang van buiten af en toen de grafkelder vol was werd er verder op deze plaats buiten tegen de kerkmuur aan begraven
.
 
6b41983a549b318f1b091e6b4fa0fa7bU3BhbmtlDe dorpskerk.
De scheve tufstenen toren van de (Petrus)kerk in Spankeren dateert uit de elfde eeuw, zo rond 1100,  en behoort daarmee tot de oudste kerktorens van de Veluwe. In de zijmuur van de kerk is een gedenksteen aangebracht waarop de tekst "1803 is den eersten steen gelegd door Alexander Rhemen" (die ooit ook De Gelderse Toren bezat).
Het monumentale kerkgebouw in Spankeren staat markant aan het Kerkplantsoen in het dorp.
De toren is eigendom van de burgerlijke gemeente Rheden. Het gebouw verkeert in goede staat en wordt jaarlijks gecontroleerd door de Monumentenwacht.

Huidig gebruik:
Eredienst om de twee weken. Voorts trouw- en rouwdiensten (5 tot 10 keer per jaar), vespers, de Kerkemarkt en enkele concerten. Direct aangrenzend en rondom de kerk ligt het kleine kerkhof waar de laatste jaren relatief weinig gebruik van is gemaakt.

 
ebd64e2bf193fc8c658af2b91952ce8dU3BhbmtlGelderse Toren.
Hof van Spankeren
De Gelderse Toren (1868) in Spankeren staat dicht bij de IJssel, rechts van de weg van Dieren naar Brummen. Vanaf deze weg is het gebouw meestal redelijk te zien, maar in de zomer wordt de Gelderse toren grotendeels aan het oog onttrokken door de weelderige begroeiing van de bomen rond het kasteel, en vooral die van de oprijlaan. Vanaf de IJsseldijk in Rha, op de andere oever van de IJssel, is de Gelderse toren meestal beter waarneembaar, zij het dan van grotere afstand.
Nog pas enkele decennia geleden waren er nog schrijvers die speelden met het idee dat de Gelderse Toren, ook wel het Huis te Spankeren genaamd, ooit ontstaan zou zijn uit een Romeinse grenstoren, maar deze opvatting is inmiddels al achterhaald. Vermoedelijk ontstond het eerste gebouw op deze plaats rond het jaar 1200, want dan is er sprake van een curtis, de Hof van Spankeren.
Deze hof was in het bezit van de graven en latere hertogen van Gelre.

 
Geschiedenis van het Apeldoorns-Dierens kanaal & De Sluis.
Koning Willem-1 besloot in 1865 dat de industrie in en rondom Apeldoorn een directe verbinding met de IJssel moest krijgen om zodoende de uitbreiding van deze en nieuwe industrieen te bevorderen.
Het Kanaal werd met de kruiwagen en spa gegraven en in 1865 officeël in gebruik genomen.
Omdat het hoogteverschil tussen het kanaal en de IJssel ongeveer tien meter bedroeg,
was men wel verplicht om in Dieren een sluis te bouwen.
96c974552b3f2839fcc751e7f12679ceU3BhbmtlEen Drietrapssluis werd gebouwd in 1865, deze in de volksmond Oude Sluis genoemd, was de enige gemetselde drietrapssluis van ons land. De houten zeilschepen uit die tijd waren nog niet voorzien van een brandstofmotor en waren geheel afhankelijk van de wind. Omdat zeilen op het kanaal maar beperkt mogelijk was werden zij vaak door paarden naar hun plaats van bestemming getrokken.
Dieren en Spankeren werden door de komst van dit kanaal een stuk interessanter voor bedrijven.
Voorbeelden hiervan zijn de houtverwerkende industrie, de Edy ( Emailleerfabriek de IJssel), Leppers Fabrieken (fietszadels) en Hupkes Houthandel.
Door de komst van deze bedrijven steeg de werkgelegenheid en ook het aantal inwoners van Spankeren groeide met deze bedrijven mee.
Er was ontstond een bloeiende economische, de bedrijven groeiden en de schepen werden groter.
Hierdoor werd duidelijk dat de oude Drietrapssluis het steeds drukker wordende scheepvaartverkeer niet meer aankon. Daarop werd in 1957 besloten om te beginnen met de bouw van de huidige (grote) schutsluis.De oude sluis werd in 1978 helemaal gedempt, het enige wat hieraan nog herinnerd is de kleine voorhaven onder aan de IJssel.
 
22cdb13a83f73ccd1f79ffaf607b0621REUgQm9jDe Bockhorst.
Bij Spankeren hoort buitenplaats De Bockhorst, genoemd naar het huis De Bockhorst aan de Bockhorstweg. Bij dit landhuis behoort een landgoed met vier boerderijen. In 1990 is de restauratie van De Bockhorst en het koetshuis gerealiseerd. Het hoofdgebouw toont weer het oude 19e eeuwse karakter. De gracht staat in verbinding met de Assenbeek.
Het landgoed hoorde tot de zestiende eeuw onder de Geldersche Toren in Spankeren. In 1617 is het landgoed in het bezit van Daniël van Teuven. In 1675 weer overgegaan aan Herman van Delen, wiens dochter Gerberich in 1696 huwde met Jan van Dedem. Hun kleinzoon Coenraad Willem van Dedem verkocht in 1796 het landgoed aan Walrandus Ferriet, wiens kleindochter huwde met ds. J.W. Tilanus.
In 1906 is De Bockhorst in bezit gekomen van de familie Van Voorst Vader, de nazaten zijn nog teeds de huidige eigenaren.
 
De Nieuwe woonwijken.
De nieuwe woonwijken van Rhemenhof en van Broekhuysenhof zijn in de jaren  ’70 gebouwd.
In de jaren ’90 zijn er nieuwbouwwoningen gebouwd aan de “Loohof.”
e7acfd79777f2e49cfd3c2e803c44a3bU3Bhbmtl 1cd035a313edec52ac8f69c27aba683fU3Bhbmtl

Spankeren heeft in het verleden zelfs nog een paar winkels gehad; een echte 'kruidenier', een dames en heren kapper, fietsenmaker en een bloemist.
3bf75f7173e9ff794fc9c53515defaadU3Bhbmtl
Deze winkels stonden voornamelijk aan de Dorpsweg.
In de jaren '90 zijn ze echter allemaal verdwenen.
 

8277f4b5ed0321254b5e6e09ca4d3fd2U3Bhbmtl

De openbare Daltonschool: Prinses Margriet.
 

Reacties (6) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Het verhaal hierboven is bij elkaar geraapt uit teksten die al eerder zijn gepubliceerd, op andere sites. Heeft u hier toestemming voor gevraagd ? En waarom zijn de bronnen er niet bij vermeld ? Dat is toch wel het minste wat men kan doen. Bovendien zou het handig zijn als u uw bronnen verifieert, en niet zomaar willekeurig teksten kopieert. Het stukje over de herkomst van de naam "Spankeren" is namelijk onzin. Het woord heeft misschien wel die betekenis, maar dit heeft niks te maken met de naam van het dorp; dit is namelijk een verbastering, samengesteld uit het oud-Nederlandse woord "sponge" (nat, moerassig gebied) en het achtervoegsel "-erein" (verhoogd, droog stuk land) [bron: "Spankeren, nooit van gehoord" door A. Th. G. Elzebroek, uitgegeven in eigen beheer door Belangenvereniging Spankeren] .
Mooi Theun, de Gelderse Toren ken ik goed in Spankeren
Leuk hoor om een stukje geschiedenis van Spankeren te lezen! Duim.
Lekker knus zo met zon duizend man en vrouw, hier op de Veluwe zijn we gelukkig nog gezegend met dit soort plaatsjes.

DUIM van Pork.

DRIMPELS.
ziet er inderdaad gezellig uit!
mooi verhaal, Teun.. prachtig oord waar jij vertoeft.