Het schrijven van gedichten is een kunst, of juist niet?

Door Marcel-Strooband gepubliceerd op Friday 28 September 12:08

Poëzie is niets anders dan woorden die diep in een ziel verborgen liggen. Poëzie is als bloed dat door de schrijver's aderen stroomt. Ik drink poëzie. Al lang, het is mijn elixer.

Ik draai al heel wat jaartjes mee op het gebied van de poëzie. Als kind al schreef ik voor de surprises tijdens Sinterklaas en verzon ik rijmpjes dat het een lieve lust was. Sowieso ben ik creatief met de pen. Als ik in een dip zit, schrijf ik het van me af. Of het nu een verhaal is, een gedicht of een anekdote dan wel wat ik vandaag heb meegemaakt, ik schrijf het lekker weg, de lezer leest en interpreteert zo hij blieft en ik ben het lekker kwijt. Simpel, niet?

In de loop van de jaren heb ik mede dankzij het prachtige medium internet, op vele sites mijn gedichten mogen plaatsen. Onder anderen op gedichtenforum.nl en op de site van de NCRV, Dichttalent. En ja, ik ben in het begin compleet weggevaagd, afgebrand, soms tot huilens toe. Want mijn gedichten waren zo slecht nog niet, toch? Nee, gevoelsmatig en uit het hart zijn gedichten nooit slecht. Het gedicht is immers een spiegel van dat wat in je hart, hoofd en ziel dwaalt.

Al snel vond ik mijn eigen stijl, mijn eigen wijze. Niet alleen in de dichtkunst, maar ook in het schrijven van mijn verhalen. Het was immers ooit een leraar Nederlands, de heer Westenbroek, die mijn opstellen geweldig vond en mij er op wees hier iets mee te gaan doen. Als puber heb je daar schijt aan. Zonde, niet? Voor en tijdens mijn sprookjeshuwelijk heb ik her en der wel wat geschreven, maar ondanks de wens om door te breken, ik was te laks en te onzeker en mijn situatie destijds noopte mij tot het stellen van niet al te leuke prioriteiten.

Het feit dat ik inmiddels gepensioneerd suïcidaal ben, heeft veel bijgedragen aan de wens te schrijven en gelezen te worden, alsmede mijn lieve Marloes. Zij, die valt onder het hokje beperkt, liet mij zien dat er geen beperkingen zijn. Zie alles als een uitdaging. Zelfs een handicap. Zelfs autisme, zelfs een scheiding en je kinderen niet meer mogen zien. Zie het als uitdaging en je zult merken dat het leven makkelijker wordt. En dat dingen weer naar je toekomen. Ook al is voor een autist geduld een heel vies zaakje.

Ik heb haar leren kennen via Hyves, simpelweg door mensen vrienden te laten worden die iets betekenden voor het schrijversvak. Van blogs tot boeken, van verhalen tot gedichten of gewoon lekkere nonsens. Mijn netwerk werd steeds groter en de drang te publiceren en voor te dragen ook. Plannen zijn er zat. Een kinderboek, een roman, een novelle, een tweede dichtbundel, een samenwerkingsverband met een dame die ik heb leren kennen op Hyves, Arinka Linders. Die laatste heb ik een keer gezien en die ontmoeting was genoeg voor een bijzondere digitale vriendschap en samenwerking.

Ook heb ik Theo van Rijn leren kennen, iemand die recenseerde in theaters. Door hem kon ik gaan voordragen in theaters als Camuz in Leidschendam en het wereldberoemde Pepijn van Paul van Vliet in Den Haag. Het voordragen geschiedde door een mix te geven van keiharde stukken uit mijn leven, afgewisseld met sarcasme, cabaret en als rode draad het uitdragen van mijn poëzie. Het viel in goede aarde en de weg naar succes leek er aan te komen. Ik bleef maar beloven iets uit te geven en velen van mijn inmiddels goede vrienden van het schrijversvak, waren via Free Musketeers aan hun boeken gekomen.

Marloes werd gek van mij en hoewel de dichtbundel in principe klaar lag, mijn goede fotograaf en vriend François de Lis al tig foto’s bijpassend bij de gedichten aangegeven had, zat ik maar te mekkeren over het kostenplaatje. Immers, een huwelijk kost veel geld, maar geloof me, een scheiding is onbetaalbaar. Heb je tenminste wat. Of niet, in mijn geval. En zo betaalde Marloes mijn bundel die inmiddels dubbel en dwars is terugverdiend. Op vakanties en dergelijke gaat zij quasi interessant en publique lezen in mijn bundel, hetgeen resulteert in de verkoop van enkele exemplaren. Marketing is dus niet mijn sterkste punt, daar heb ik mijn sexy wheelie voor.

Om te komen bij de titel van dit artikel. Ik lees ook bij anderen en doordat ik mij hier profileer als dichter/auteur, hetgeen je je mag noemen wanneer je iets hebt uitgegeven, vraagt men advies of lijkt het wel of iedereen ineens meer aan het dichten geslagen is. Ik was vroeger heel gesloten, moest mij opener opstellen, maar toen klapte ik dicht, besloot me weer minder open te profileren en werd dichter. Die woordspeling heeft u vast eerder gelezen. Enfin, niet afwijken nu. Ik zal nooit iemand bekritiseren in de zin van afkraken. Dat vind ik not done. Maar ik ben wel eerlijk en soms hard in mijn oordeel. Waarom?

Omdat je in het dichtgebeuren twee dingen hebt. Ten eerste het rijm-, sint-, ik hou van jou, blijf je eeuwig trouw, tot ik je het ravijn indouw- dichtwerk, door mij ook wel het genre poesie-album genoemd. Daarnaast heb je het echte poëziewerk als een Slauerhof, een Komrij en noem maar op. Let wel: ik kraak niemand af. Als iemand met zijn ziel en zaligheid een dichtsel schrijft, kan het voor de één een draak zijn en voor de ander een lichtpunt. Maar als ik puur poëzie-technisch mag beoordelen, ja, dan is mijn oordeel soms wat hard. Heb ik dan het recht om dat te mogen doen, ben ik dan zo’n goede poëet?

Dat laatste zal ik nooit zeggen, ben erg bescheiden, maar vind mezelf in ieder geval niet slecht. Dat heb ik inmiddels wel bewezen. Maar door mijn ervaring, wat ik lees en schrijf, weet ik wel wat een gedicht wel en niet kan en mag hebben. Wat ik kan voelen bij iets en wat ik verafschuw. Zo vind ik rijmen not done. Met mij vele dichters trouwens. Dingen letterlijk noemen. Wat ik al zei, het hou van jou, blijf je trouw motto. Daar heb ik echt niks mee. Maar als de schrijver zich er prettig bij voelt, ja, wie ben ik dan om het af te kraken?

Poëzie is schilderen met woorden en je penseel is je ziel en hart. Als het ware schilder je je diepste emoties en verlangens op papier. Puzzelen met woorden, waar pas ik iets in, waar loopt het lekker en waar raakt iets je? Allemaal zaken waar je op moet letten. Een metrum, een einde, afbreken van de zinnen. Leestekens. Ik lees mijn gedichten altijd voor aan mezelf en dan leg ik klemtonen. Waar ik de zinnen stop, een komma zet, hoofdletters begin. Ja, het is een werkje, maar dan heb je wel wat waar je tevreden over mag zijn. Hoewel ik dat bijna nooit ben, maar dat is weer een ander verhaal.

Toch ben ik overtuigd dat iedereen het kan leren, maar niet in een paar dagen. Het is een kwestie van jezelf steeds weer willen overtreffen, de juiste woorden vinden en dan ook nog die passen bij dat wat je voelt en wilt uitbeelden aan de lezer. Ik heb gelukkig de gave (klinkt dat arrogant, zeg, gatver, wat een enge vent ben ik!), dat mijn gedichten op heel veel manieren te lezen zijn. En soms komen mensen naar me toe die een gedicht op hun manier ervaren, waarvan ik dan denk, zo had ik het nog niet eens gezien. Dat is een geweldige ervaring. Als mensen iets van jou interpreteren op een bevredigende wijze.

Dus aan iedereen hier, ik vind iedereen interessant, heb heel veel respect voor anderen en hun schrijfwerk. Leer er ook een hoop van, elke dag weer. Dus als ik iets aan u kan leren, schuw niet. Poëzie is de meest zuivere vorm van het woord en daarom juist zo leuk om het te mogen schrijven en lezen.

Dichters in U: Verenigt U en open U!

Hieronder twee gedichten uit de bundel "Mijn Breinpijnen" om u, wanneer u wilt, mee te leiden in mijn ziel.

Het Wit
 

Het sneeuwt blauwe plekken
dwarrelend op de tere huid
Een naaktheid vragend om

Tranen van kilte dalen neer
kleven vast, worden ingewreven
Elk woord een plek gegeven
maar niet wederkerend

Oh, de pijn van zeggen
woord voor woord
herhaaldelijk ingeslagen
en de lippen verstijfd
gesloten gehouden

Het sneeuwt littekens
dwarrelend op de tere ziel
Een zwakheid vragend om

De warmte is verkouden
Blijven geven om
Blijven houden van
Alleen pijn is draaglijk,
woorden dodelijk

Sporen in het maagdelijk wit
verjaren en vergeten
maar niet voorgoed

Opgeslagen in een brein
Wachtend
Om eens als onweer
het antwoord op sneeuw
te ontketenen
... schichtig is de winter ...

 

---

Ode aan mijn stilte

 

Ik verdroomde mij in de herfst van mijn nacht
om talloze malen, vanonder dekens te glijden
koude, koude vloeren onder voeten
uit het raam
glas water in de hand

Ik verstilde mij in het zwartste van de dageraad
als in verdreven kommer gekweld
lange, lange trappen onder schoenen
op het dak
sigaret in de mond

Ik versprak mij in het najaar van het gesprek
zo woorden vielen en ze vielen
monden, monden gesnoerd doch
in avonden van zwijgzaamheid
gedachten die ontvallen

Ik verregende mij in hete zomers
overstroomde de vele keren
diepe, diepe kerven in mijn huis
voor al het leed schuil ik
in mij

Ik verkeerde in mij
en zag de man die was
zo ik verdwijnen wilde

 

 


 

Reacties (12) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Vind het schrijven van gedichten net zo kunstzinnig als het schilderen van een schilderij.
@Jack: Ik moet wel creatief blijven, iets anders kan ik niet. Ben a-technisch, een meganeuroot en daarbij hyperdepieper!
@Azijnpisser: Dank voor de mooie woorden, natuurlijk ga ik niet mijn gehele bundel hier neerpennen, maar zo af en toe wil ik een ieder mee laten delen. En tussendoor gewoon leuke artikeltjes schrijven. En wie weet wat er dan van komt ...
@ruud: Er is niets mis met de SInt, hoor! En zoals ik al zei: iedereen kan het leren, die opdracht van Verbijsterend was briljant, daardoor gaan mensen juist proberen en soms komen er pareltjes uit voort. Dus gewoon lekker doorgaan!
Een heel mooi artikel dat ik met belangstelling heb gelezen. Mijn dichtkunst bepekt zich tot de sinterklaas rijmpjes. Deze schud ik zo uit mijn mouw, ik moet ze voor de hele familie schrijven.
Mijn eerste echte dichters poging was hier op Xead. Ik heb de uitdaging van Verbijsterend aangenomen. Pfff wat was dat moeilijk!
"De warmte is verkouden' dat is mooi heel mooi, graag meer
@Kika: Groeien kan alleen door in te zien dat stilstand achteruitgang betekent. Jezus, wat een belachelijke zin weer. Moet je me maar niet kwalijk nemen, al die therapie de laatste jaren waren schijnbaar voor niets ... ;)
@Verbijsterend: Dat is ook het mooie aan een dichtbundel. Bij verhalen of romans kun je aan een stuk jezelf inleven in het karakter van het verhaal. Bij gedichten word je meegesleurd of begegeleid in de diepere gevoelens van de schrijver. Wat ik eerder zei, soms komen mensen naar me toe met het gegeven dat ze een bepaald dicht wel 20 keer gelezen hebben en dan de intentie begrijpen en daarnaast ook een eigen interpretatie kunnen brengen, hetgeen mij weer leert dat je met woorden ook bij anderen iets losmaakt. Mooie wisselwerking, me dunkt.
Het Wit is eigenlijk een heel simpel gedicht. Het gaat eigenlijk maar alleen over het feit dat je in je boosheid dingen zegt of in dit geval schrijft en dat kan behoorlijk raken. Zie het als een ruzie waarin dingen gezegd worden waar je later spijt van krijgt. Ja, had ik dan zo'n ingewikkeld gedicht moeten schrijven terwijl ik het zo uit kan leggen? Inderdaad, een volkomen nietszeggend en belachelijk uit zijn verband getrokken gedicht. ;) Maar zoals elke vorm van kunst: Je houdt ervan of je verafschuwt het. Gelukkig verschillen smaken. Als de hele wereld je stukken leuk vindt, kan je er neit tegenaan schrijven en als niemand het wat vindt, is je bestaan ook meteen zinloos. Daarom is kritiek zo goed, je leert en je verbetert jezelf. En ik denk dat ikzelf op nog geen 10% van mijn kunnen zit. Op Hyves zitten 2 dichters en daar "kniel" ik zowat voor. Michael Stockfish en Claudia Vos. Overigens hebben die twee en ik ook nog een andere passie en dat is Proëzie of Poëza. Dit is een mengeling van vrije dichtkunst, verpakt in een verhalend stukje proza. Dat is weer een stapje in het brein verder. Ik zal wel eens een stukje neerzetten, wanneer ik zin heb ... ;)
In polen vinden ze het ook mooi, heb het net voorgelezen hier.D
lekker creatief blijven met die pen Marcel!
Een heel mooi stuk en zeker leerzaam, dus bedankt. Ik vind rijmen en dichten allebei mooi het zijn verschillende stijlen. Ik ben me nog ontzettend aan het ontwikkelen, heb sinds kort de rijm losgelaten en eigenlijk kan ik daardoor nog veel beter mijn gevoel kwijt. Waar ik moeite mee heb bij bekende dichters die als zeer goed worden bestempeld.......is dat er zoveel wordt weggelaten dat het voor de meeste mensen onbegrijpbaar word. Ik wil een gedicht niet 10 keer moeten lezen om te kijken waar gaat het over. Ik wil dichten voor zoveel mogelijk mensen begrijpbaar..........geen commentaar...gewoon mijn stijl.......die ik zeker wil verbeteren maar ik wil niet onbegrijpbaar worden. Wat mij dan echt verbaasd en ik ben benieuwd naar jouw kijk erop.......is dat de meest onbegrijpbare gedichten voor het gros van de mensen...........aangemerkt worden als kunst? Ik vind het al kunst om je gevoelens te kunnen verwoorden in welke dichtvorm dan ook. Wat ik prachtig vind is het beeldend dichten invoeren in je gedichten dit doet je echt groeien.