Ambitie of zelfuitbuiting: de reden waarom steeds meer tieners last hebben van een burn-out.

Door TheWisestMan gepubliceerd op Monday 03 June 19:42

Je hoort het misschien steeds vaker: Tieners die last van stress en burn-outs hebben. Mijn oma zegt wel eens dat kinderen tegenwoordig maar veel te klagen hebben, en dat er hier vroeger veel minder sprake van was. Driekwart (78%) van de jongeren op de middelbare school in 2014 ervaarde wel één of meerdere keren stress in de week. Huiswerk, examens maar ook slaaptekort en sociale druk heeft allemaal invloed op jongvolwassenen, vooral als zij nog in hun ontwikkeling zitten. “De klassieke verzorgingsstaat verandert langzaam maar zeker in een prestatiemaatschappij. Van iedereen die dat kan wordt gevraagd verantwoordelijkheid te nemen voor zijn of haar eigen leven en omgeving”: Zei koning Willem-Alexander 5 jaar geleden in zijn eerste troonrede. Wat zijn de voor- en nadelen van een prestatiemaatschappij?

Wat is een prestatiemaatschappij eigenlijk? Een prestatiemaatschappij is een samenlevingsvorm waarin individuen door prestaties te leveren een goede positie en/of hogere beloning kunnen krijgen. Dit geldt voor zowel jongeren als volwassenen. Het streven naar een hogere sociale positie of een betere baan etc. (ambitie) is natuurlijk wat eenieder wil. Helaas brengt dit ook negatieve kanten met zich mee, mensen werken zichzelf namelijk kapot. Het moet namelijk altijd beter, sterker, sneller, slimmer of mooier.

Het is natuurlijk ook zo dat deze maatschappij veel moois met zich meebrengt. We doen allemaal ons best om het beste uit onszelf te halen. We stellen eisen op en zorgen ervoor dat we blijven werken tot we ons doel hebben bereikt. Hierdoor creëer je een samenleving die op exceptioneel hoog niveau functioneert en ook nog ambitieus is. Dit is uiteraard een voordeel, we willen tenslotte niet eindigen zoals Griekenland, waar de werkloosheid bij jongvolwassen schommelt rond de 50%. Wij stimuleren elkaar als het ware om meer te “knallen” en geen genoegen nemen met minder.

Een ander voordeel is dat we niet willen dat we het tegenovergestelde zouden hebben. Een verzorgingsstaat bijvoorbeeld. In de woorden van de bekende socialist Karl Marx veronderstelt een prestatiemaatschappij “onterechte ongelijke mogelijkheden voor iedereen”, terwijl het in principe niet meer betekent dat mensen daadwerkelijk moeten werken om iets te kunnen bereiken. Marx was er bang voor dat de mensen met minder kansen in de prestatiemaatschappij achter zouden blijven en dat daarom een verzorgingsstaat de oplossing was. Gelukkig worden de mensen met minder kansen in Nederland ruimschoots gecompenseerd van overheidswege. Zij zijn geen slachtoffers van deze maatschappij maar juist degene die het meest profiteren. Terwijl in een verzorgingsstaat een individu die door de overheid geholpen wordt en niet gestimuleerd wordt om hoger op de sociale ladder te komen, doet een prestatiemaatschappij dit wel.

Ten slotte is een prestatiemaatschappij simpelweg goedkoop. Mensen worden aangestuurd hoger op te komen en dit leidt tot investeringen in onderwijs, infrastructuur, innovatie, de zorgsector en nog veel meer. Als je ervoor zorgt dat burgers hoogopgeleid en gezond zijn, zal dat je in lange termijn natuurlijk meer geld besparen. Ook is er in de prestatiemaatschappij minder sprake van werkloosheid, wat betekent dat er minder geld naar uitkeringen etc. gaan.

Uiteraard zijn er ook nadelen van de prestatiemaatschappij. Het wordt namelijk allemaal wel eens te veel. Een 6.0 is eigenlijk geen voldoende meer, één master opleiding doen is niet genoeg en als je solliciteert verwacht men dat je op de één of andere manier al 10 jaar ervaring hebt. We stellen enorm hoge eisen van onszelf, omdat we allemaal later dat vrijstaande huis met die sportauto en zwembad in de achtertuin willen hebben.

En wanneer dit niet lukt, zijn de gevolgen vaak verschrikkelijk zowel voor jong als oud. Maar liefst 40% van de jongvolwassenen en 21% van de volwassenen/ouderen in Nederland zijn depressief als gevolg van stress. Er speelt natuurlijk veel meer dan slechts je studie. Een kwart van de jongeren heeft stress door zaken in het gezin. Ook sociale media, en sociale druk speelt een rol. Je moet ten slotte altijd op komen dagen op feestjes, maar de volgende dag wel drie deadlines inleveren, daarnaast heb je natuurlijk een liefdesleven. Al deze chaotische vlakken op een jonge leeftijd zorgen indirect voor burn-outs en depressie.

Een deel van de jongeren geeft aan deze druk op zichzelf te leggen. Een groter deel zegt dat deze druk vanuit de samenleving komt. Maaike uit Groningen, die op 16 jarige leeftijd een burn-out had, vertelt haar verhaal. Maaike voelde zich opgebrand en kwam een paar maanden simpelweg niet van de bank af. De prestatiemaatschappij waar wij in leven dwingt ons om steng voor jezelf te zijn en een ware perfectionist te worden op elk vlak.

Samengevat is de prestatiemaatschappij zowel goed als slecht voor de mens. Gelukkig is er ook een balans mogelijk. Simpelweg “nee” zeggen, een stap terug te doen en je eigen middelmatigheid te accepteren is al een flinke stap vooruit. Laten wij genoegen nemen met iets minder, maar natuurlijk ook ambitieus blijven. Buit jezelf niet uit, je wilt tenslotte niet op je 25e thuis met een burn-out in bed liggen.

 

Mijn bronnen:

 Van Vliet, L. (2014, 29 september). Onderzoek: Veel jongeren stressen over school of studie.[10 alinea’s]. EenVandaag [Online tijdschrift]. Beschikbaar:https://eenvandaag.avrotros.nl/panels/jijvandaag/item/onderzoek-veel-jongeren-stressen-over-school-of-studie/

 Rutte, M. (2015, 15 september). Troonrede 2015 [25 alinea‘s]. Wikipedia [Online bron]. Beschikbaar: https://nl.wikisource.org/wiki/Troonrede_2015

 Nielsen, Jakob. (2018, 18 februari). Jeugdwerkloosheid in de EU: werken de maatregelen? [2 paragrafen]. EuropaNu [Online tijdschrift]. Beschikbaar:https://www.europa-nu.nl/id/vkjxo8ivtqz6/nieuws/jeugdwerkloosheid_in_de_eu_werken_de?ctx=vg9pjpilytz0&tab=0

Marx, K. (1884). The Communist Manifesto. Duitsland. Communistischer Arbeiterbildungsverein

Van Vliet, L. (2014) 16 jaar en uitgeblust. [4 alinea’s] EenVandaag [video] Beschikbaar: https://eenvandaag.avrotros.nl/gezondheid/item/16-jaar-en-uitgeblust/

Reacties (0) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.