Kinderkolonie Egmond a/ zee

Door San-Daniel gepubliceerd op Thursday 01 August 18:37
In de eerste helft van de twintigste eeuw werden jaarlijks duizenden lichamelijk zwakke schoolkinderen op
 advies van de school- of huisarts enkele weken uitgezonden naar een kindervakantiekolonie aan zee of in de bossen.
 
 
 
Kinderkolonie. Na het spelen op het strand poseren de kinderen en hun begeleiders uit de kinderkolonie in Egmond aan Zee voor een groepsfoto op een duin. Foto 1909 - Ansichtkaart
 
 
Hier konden de ‘bleekneusjes’ in alle rust aansterken in de frisse buitenlucht. Rust, reinheid, regelmaat en grote hoeveelheden gezond voedsel kenmerkten het verblijf in het koloniehuis. 
 
 
 
 
Kindertehuizen. Ontbijtzaal van het Centraal Genootschap voor kinderherstellings- en vakantiekolonies in Egmond aan Zee. Na aankomst krijgen de 'bleekneuesjes' een ontbijt geserveerd. Foto 1910.
 
 
De selectie van de bleekneusjes was ogenschijnlijk eenvoudig. Alle magere,ziekelijk ogende kinderen kwamen voor uitzending in aanmerking. Hun aantal overtrof echter vele malen het aantal beschikbare plaatsen, ook toen later de uitzending ook buiten de zomervakanties viel. Er was een strenge selectie noodzakelijk. Daarom stelde de Rijksoverheid als subsidievoorwaarde, dat alleen die kinderen mochten
 
worden uitgezonden, die een verblijf buiten het hardste nodig hadden. Het vellen van dit oordeel legde zij expliciet in handen van medici. In de praktijk waren dit school en huisartsen. 
 
 
Kinderkolonie. In 1905 wordt in Egmond aan Zee door het Centraal Genootsdchap voor Kinderherstellings- en Vacantiekolonies het Kinderkoloniehuis Zwartedijk in Egmond aan Zee opgericht. Foto uit 1926: terwijl de directie toekijkt spelen de kinderen op het strand in Egmond aan Zee.
 
 
Door de groter wordende nadruk op gezondheidszorg, maakten de leerkrachten die hun vakantie opofferden voor het hulpbehoevende kind plaats voor speciaal voor dit werk opgeleide, karig betaalde krachten, die het gehele jaar door beschikbaar waren. De leiding in het koloniehuis bestond voornamelijk uit jonge, ongetrouwde vrouwen, met aan het hoofd een vaak een wat oudere, ervaren zuster, de directrice
 
 
Kinderkolonie. In 1905 wordt in Egmond aan Zee door het Centraal Genootsdchap voor Kinderherstellings- en Vacantiekolonies het Kinderkoloniehuis Zwartedijk in Egmond aan Zee opgericht. Foto uit 1926 spelende kinderen op het strand in Egmond aan Zee.
 
 
 
 
Bepaalde een arts of een kind voor uitzending in aanmerking kwam, uiteindelijk beslisten de ouders
of het kind ook daadwerkelijk ging. Gunstige resultaten behaald bij andere kinderen trokken veel ouders over de streep. Niet zelden kregen schoolartsen van ouders de vraag voorgelegd of ook hun kind niet ‘naar buiten’ mocht. Toch vertrokken lang niet alle kinderen richting kolonie. Ouders zagen er niet altijd de noodzaak van in, waren bang voor heimwee bij het kind of konden het kind zelf niet zo lang missen.
Binnen de kolonies was voor ouders geen plaats. Op een verblijf van zes weken mochten zij hun kind hooguit één of twee keer opzoeken. 
 
 
bron:Wayenburg, G. van (1923).
Uitzending van kinderen naar 
buiten. Tijdschrift voor Sociale
Geneeskunde 1, 139-141.
 
San Daniel 2013
 
 
 
 

Reacties (7) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
Ik ben er nooit geweest maar hier in België ware ze ook!
Maar melk met vellen kreeg ik in de school in Tielt, brrr ... ik moet nog rillen als ik daaraan denk!
heel goed artikel. De jeugd van tegenwoordig kan dit niet begrijpen!
Ik was er in 1973, Kerdijk, de nadagen van deze instanties. Toen al waren het niet alleen kinderen die iets onder de leden hadden -zoals ik - maar ook kinderen die om wat voor reden dan ook even uit huis werden geplaatst. Mijn beste vriendje was een Surinaams jongetje wiens moeder in het ziekenhuis lag. Van de melk met vellen kan ik me niets herinneren. Verdrongen waarschijnlijk. Ik heb er trouwens een verhaal over geschreven. Deel 2 in mijn trilogie over de jaren 70
Ongelooflijk, dit roept herinneringen op. Kerdijk heette die kolonie geloof ik, ik ben daar eind jaren 60 ook geweest.
Ik weet het nog goed, je zag je ouders inderdaad maar één keer. Vroeg op, strenge zusters, geitenmelk, pap met vellen, bweh.
En waarom moest ik daarheen? Ik was zogenaamd te bezorgd als oudste van de 7 kinderen, maar ik denk dat mijn ouders het wel rustig vonden.
Bijzonder artikel voor mij, dank!
Ongelooflijk, dit roept herinneringen op. Kerdijk heette die kolonie geloof ik, ik ben daar eind jaren 60 ook geweest.
Ik weet het nog goed, je zag je ouders inderdaad maar één keer. Vroeg op, strenge zusters, geitenmelk, pap met vellen, bweh.
En waarom moest ik daarheen? Ik was zogenaamd te bezorgd als oudste van de 7 kinderen, maar ik denk dat mijn ouders het wel rustig vonden.
Bijzonder artikel voor mij, dank!
Mooi artikel. Ja, verledentijd
Karazmin had het er toevallig ook even over in haar goede verhaal
Daarom zocht ik het ook uit..
Ik dacht al, toeval bestaat toch niet?