Dit is deel 5 van de serie over klachten aan het bewegingsapparaat. Dit deel gaat over de enkel/voet.

 

Anatomie

De enkel en voet zijn vanzelfsprekend essentieel voor de balans en de mogelijkheid van bewegen. Het is daarom zo verwonderlijk dat (in de meeste gevallen) de voeten relatief gezien zo klein en fragiel zijn. Ook wanneer we kijken naar de stabiliteit van de enkel, dan zou het toch allemaal wat steviger kunnen.

De enkel bestaat uit de twee botdelen van het onderbeen (de enkelvork) en het spronggewricht. Deze botdelen maken het mogelijk om de voet op en neer te bewegen. De enkel heeft een passieve stabiliteit door de gewrichtsbanden aan beide zijden en aktieve stabiliteit door de spieren die over het gewricht lopen. 

De voet bestaat uit vele kleine botjes die de voetboog maken (de wreef) en uitlopen naar de tenen. De botjes worden bij elkaar gehouden door gewrichtskapsel en bandjes.

 

Veel voorkomende klachten

Veel pijnklachten komen voort uit overbelasting en verkeerde voetplaatsing. Doordat er zoveel krachten op de enkel/voet staan is er vaak sprake van vervorming van gewrichten en onvoldoende stabiliteit. Redenen van vervorming kunnen zijn:

-overgewicht

-verkeerd schoeisel

-staand beroep

-sport

Hieronder vind U de meest voorkomende klachten.

1. enkelbanden

De enkelbanden zijn vaak het slachtoffer van overrekking of scheuring. Door 'verstappen' of verdraaiing ontstaat veelal aan de buitenzijde een acute zwelling en pijn tijdens belasten. De binnenzijde kan ook verrekt worden, maar komt veel minder voor. De enkelbanden kunnen in- of afscheuren. afhankelijk van de ernst wordt besloten of er getaped of geopereerd moet worden. De revalidatie kan enige weken in beslag nemen. De stabiliteit kan verminderd zijn omdat herstel van banden nooit kan terugkomen tot op het oude nivo. De spieren zullen dus een deel van de stabiliteit moeten overnemen.

Bandletsel kan ook een zgn. avulsiefraktuur veroorzaken. dwz een botstukje breekt af bij de buitenenkel. Ook kan er tijdens het zwikken een botdeel aan de buitenkant van de voet breken, omdat er een pees aan vastzit die tijdens het zwikken wordt opgerekt. Vaak is dan gips de enige optie.

 

2. spierletsel

De scheuring in de kuitspier is een bekend letsel tijdens het sporten. Het gevoel is dan alsof er iemand een bal of steen tegen de kuit gooit. Dit noemen we een zweepslag. De kuit moet direkt gekoeld worden en de eerste dagen kan men er niet op staan. De revalidatie moet daarna gericht zijn op het juist ingroeien van het litteken in de spier.

De achillespees zit vast aan de kuitspier en kan ernstig geblesserd raken bij een extreme krachtsinspanning. In uitzonderlijke gevallen kan de achillespees dan in- of afscheuren. Een operatie is dan noodzakelijk. Revalidatie kan enkele maanden duren.

 

 

3. platvoet

De voet kan gedurende het leven verzwakken, met name in het bindweefsel. Het gevolg is het 'uitzakken' van de voet naar binnen, waarbij de binnenrand van de voet de grond raakt. Dit noemen we een platvoet. Vaak is overgewicht, verkeerd schoeisel en staande beroepen de oorzaak. Wanneer een platvoet éénmaal is ontstaan, dan komt het nooit meer terug in zijn oude vorm. Het is dan belangrijk om een speciaal gemaakt zooltje in de schoen te plaatsen om tegendruk te geven, zodat het niet verder verergert. 

Een platvoet kan ook de voorvoet beinvloeden en met name de1e teen vervormen (hallux valgus). Bekend is het botuitsteeksel aan de binnenkant van de 1e teen die rood en ontstoken kan zijn. Soms is ook hier een corrigerende operatie noodzakelijk.

 

 

4. hielspoor / fasciitis plantaris

De platvoet kan ook een overbelasting veroorzaken aan een peesplaat aan de onderkant van de voet, de fascia. Deze krijgt veel krachten te verduren en kan irriteren aan de aanhechting aan het hielbeen. Dit kan uiteindelijk leiden tot een benig uitsteeksel dat we een hielspoor noemen (zie mijn artikel hierover). Dit is in veel gevallen onomkeerbaar. Behandeling is gericht op dempen van pijnklachten, maar het hielspoor kan niet worden verwijderd. Injecties en operatie zijn weinig succesvol. Aanpassing kan plaatsvinden via een zooltje (siliconen inleg, soms met een uitsparing waar het hielspoor zit).

 

 

5. jicht

Berucht is de ontsteking aan de 1e teen door jicht. Jicht ontstaat omdat er een hoog concentraat uraatkristaalen in het bloed bevindt dat zich neerslaat in het gewricht. Waarom de 1e teen vaak als eerste reageert is onbekend, in principe kan elk gewricht ontsteken door jicht, maar het is vaak de 1e teen. De enige manier om jicht te voorkomen is het niet drinken van wijn en bier, niet eten van rood vlees en niet eten van citrus. Het meest gebruikte medicijn is allipurinol.

6. Mortonse neuralgie 

Een complicatie van een vervorming van de voorvoet is de compressie van de zenuwen die tussen de tenen liggen. Dat noemen we 'Mortonse neuralgie' . Het is zeer pijnlijk, vooral tijdens lopen met uitstraling in de middelste tenen. Soms onstaat er zelfs een verdikking rond de zenuw, een neuroom. Soms is decompressie de enige mogelijkheid. 

 

Verantwoording

Ook hier geldt dat de lijst niet pretendeert compleet te zijn. Dit zijn wel de meest voorkomende klachten aan de enkel/voet.

Heel belangrijk voor het welzijn van je voeten is goed schoeisel dat ondersteunt! Éénmaal ontstane afwijkingen zijn meestal onomkeerbaar...

28/09/2012 12:11

Reacties (2) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
03/07/2012 10:09
hele goede info bedankt hoor !
03/07/2012 10:09
erg interessant!