Wat is een meme?

De internet meme is een vrij nieuw begrip in onze taal. Onder de jeugd is deze term al beter bekend en heeft iedereen al weleens, zelfs misschien zonder dat ze er bij stil hebben gestaan, een meme gezien of er al een keer een gemaakt en op het internet gezet. Het woord ‘meme’ spreek je uit als een rijmwoord van het Engelse ‘cream’ of ‘stream’, dus het is niet ‘meejmeej’ in het Nederlands zoals ik al vaker heb gehoord. Het woord stamt af uit vroegere tijden, door de komst van het internet is dit concept op een nieuwe wijze populair geworden. Wat is nu eigenlijk een internet meme wat betekent het fenomeen?
 

Memes

Het woord ‘Mimeme’ betekent in het Grieks ‘een imitatie van iets’, dit kan werkelijk van alles zijn. Door herhaling kan een cultuur of groepering concepten omarmen als een collectieve waarheid. Of dit nu op het http://plzcdn.com/ZillaIMG/1b323b0a6626d84f0316f5de184ef7f6.jpggebied van muziek, mode, technologie, ideologie of religie is dat maakt niets uit, als het informatie bevat kan het in een hoofd worden geplant. Een meme is dus iets dat zich voortplant in een cultuur door middel van kopieergedrag. Het concept kan zichzelf dupliceren en evolueren doordat meerdere mensen er door aangestoken worden en zich ermee gaan bemoeien. Memes die via het internet ontstaan zijn verspreiden zich als een werkelijke epidemie. De moderne besmetting van hersenpannen heeft echter geen serieus, filosofisch, religieus of wetenschappelijk doel. Een internet meme is vooral een uiting van humor die een lach op je gezicht probeert te tekenen. Ondertussen kan er natuurlijk wel een verborgen boodschap in verwerkt zitten, komieken laten ons immers ook lachen maar tegelijkertijd over maatschappijkritische onderwerpen nadenken.

De verspreiding van memes

De huidige generatie(s) aardbewoners voelen naast een sociale vervreemding ook een grotere, anonieme verbinding met elkaar. Door de internetkabeltjes vloeien onze meningen en ideeën via het toestenbord op het beeldscherm. Door het wereldwijde web beleefde ook humor een nieuwe evolutie, naast eenhttp://plzcdn.com/ZillaIMG/90b419e1ebf580652c71194c3c6287c3.jpg belangrijk communicatie middel dient het vooral als een medium dat zorgt voor amusement en vermaak. De zogenaamde meme maakt deel uit van een uiting van collectieve humor in cyberspace. Een meme ontstaat in het hoofd van een individu, als hij hem op het internet zet en opgepikt wordt dan verspreiden andere personen het door middel van allerlei forums, video’s, posts, muziek, blogs, chatsessies, imageboards en andere grote sociale media platformen. De moderne social media dient werkelijk als een incubator die overuren draait om dit soort humor te verspreiden. Doordat iedereen verbonden is door moderne technologie kunnen we ook sneller elkaar kopiëren en imiteren, daarnaast is er de kick om ‘beroemd te worden’ op het internet door een simpele http://plzcdn.com/ZillaIMG/da49926af11de7fed1af37ff10503676.jpgfoto met een pakkende tagline. Mensen op drukbezochte websites zoals 4chan en reddit zorgen voor een goede verspreiding van een gemaakte meme en vinden daar vaak hun oorsprong. Een willekeurige foto wordt compleet uit zijn context getrokken door er teksten bij te zetten die oorspronkelijk niets met het onderwerp van de foto te maken hebben. De meme is nooit exact een kopie van het origineel, mensen die imitatiegedrag vertonen geven er zelf een andere creatieve draai aan en betekenis, door deze aanpassing wordt het zaakje uit verband getrokken. Memes verspreiden zich als een virus, zonder imitatiegedrag bestonden ze dus niet.

Welke soorten memes zijn er?

Er bestaan ontzettend veel memes op het internet, dagelijks komen er nieuwe bij. Tegenwoordig is het niet meer bij te houden welke nieuwe soorten er allemaal worden verzonnen. Het gros sterft een snelle dood http://plzcdn.com/ZillaIMG/046d23101731a0ca3abe328ded3611a7.jpgterwijl andere zich dupliceren, als een meme niet gemaakt is om een meme te zijn is hij minder nep en werkt het beter op de lachspieren. Veel memes worden vergeten, maar andere kunnen we niet meer omheen in de huidige internetcultuur. Het is maar net de vraag wanneer er een nieuwe meme wordt geboren die ook echt bij een grote menigte in het hoofd wordt geplant na een positieve prikkeling. Veel mensen zijn al ‘slachtoffer’ geworden van humor op het internet en zonder dat ze het willen een meme geworden. Het zal je maar gebeuren dat je een foto van jezelf plaatst op het internet en de volgende dag als je wakker bent geworden je hoofd over het web te vinden is. Je kunt geen beroep doen op het portretrecht dat iedereen heeft of een aanklacht indienen omdat de miljarden anonieme internetgebruikers niet te stoppen zijn. Het doet me denken aan het tijdperk voor de smartphone, het was absoluut verboden om beeldregistraties te maken van een live-concert, nu heeft iedere concertbezoeker een telefoon op zak die kan filmen, hoogwaardige audio opnames kan maken en fotograferen. Vandaag de dag is het geaccepteerd door de muziekindustrie en wordt het zelfs gezien als een gunstig promotiemiddel.
 

Een aantal voorbeelden van memes

Op menselijk gebied zijn een aantal bekende memes Good Guy Greg, Succes kid, Scumbag Steve, Annoying Facebook Girl, Bad Luck Brian, Forever Alone, Y U NO, Insanity Wolf, Futurama Fry, Conspiracy Keanu, Joseph Ducreux om er maar een paar te noemen. De laatste tijd zijn Photogenetic Guy en Overly Attached Girlfriend erg bekend geworden. Google het maar als je meer interesse hebt in de duizenden memes die over hun bedacht zijn. Ook worden er gezichten van bekende mensen http://plzcdn.com/ZillaIMG/fa538d93693e9302855da100f50bb2af.jpgovergetrokken, zo is er foto die gemaakt is van president Obama overgetrokken waarop hij een bijzondere expressie trekt, de meme is omgedoopt tot de ‘not bad Obama’ meme omdat de president op de foto een bek trekt die het gevoel van ‘niet slecht’ uitdrukt. Als er bijvoorbeeld een foto van een naakte Megan Fox of Scarlet Johansson op een forum opduikt kun je reageren met de ‘not bad’ meme om je gevoelens uit te beelden. Naast mensen werden ook bepaalde dieren omgetoverd tot internet meme, er zijn er teveel om er even allemaal bij stil te staan. Een aantal bekende animal memes zijn bijvoorbeeld Philosiraptor, Pedobear, Foul Bachelor Frog, Socially Awkward Penguin, Slowpoke, Paranoid Parrot, Insanity Wolf en ga zo maar door. Zogenaamde ‘Rage Comics’ en hun figuren zijn ook niet meer weg te denken uit de wereld van de internethumor. Vooral Forever alone, Me gusta, Troll face en de Y U NO personages duiken overal op. De memes creëren met deze symbolen een eigen beeldtaal en dienen als komisch communicatiemiddel door middel van hun visuele voorstelling en dubbelzinnigheid.

Voorbeelden:

http://plzcdn.com/ZillaIMG/ca5539c3c0112430633d3869d7153a81.jpgGood Guy Greg: Dit is een afbeelding van een tevreden jongeman met een halve joint in zijn glimlachende mond. Een anoniem persoon heeft deze foto gedownload van een Facebook of Myspace profiel en er een tekst bij gezet. Good Guy Greg wordt gebruikt om een sympathieke, sociale actie van iemand uit te beelden. Je bent een Good Guy Greg als je iets aardigs doet voor iemand, meestal is dit een attente actie van een persoon die rekening houdt met een ander. De humor van de meme zorgt ervoor dat er hilarische content ontstaat die totaal uit zijn verband getrokken wordt door de overdrijving. Good Guy Greg is tegenover de andere memes erg positief.

Scumbag Steve: Scumbag Steve is juist het tegenovergestelde van Good Guy Greg. Hij is de smeerlap die iedereen weleens tegen het lijf gelopen is. Deze meme representeert op een universele wijze voor http://plzcdn.com/ZillaIMG/b967e86fe48627bfdb4f7b784a24c22a.jpgiedereen de ‘klootzak’ uit hun leven. De foto is van een oud Myspace account gehaald, er is een jongen te zien in een deuropening met een pet op zijn hoofd en een dikke jas aan. Mensen zien er schijnbaar collectief de ‘scumbag’ uit hun leven in en delen hun ervaringen met de scumbag door er een zelfbedachte (vaak verzonnen) tagline bij te zetten. De echte Scumbag Steve heeft ondertussen al een rapvideo gemaakt en gebruikt de populariteit van zijn meme om zijn rapalbum te promoten. Hij kan er wel om lachen en doet mee aan de parodie op zichzelf met zijn muziekproducties, het publiek hoeft hij in ieder geval niet meer te laten weten dat hij bestaat.

Richard Dawkins


Richard Dawkins, een bioloog die net zoals Charles Darwin de evolutietheorie volgt, heeft als eerste de term ‘meme’ omschreven. Hij beschrijft het als een gedachtegang die zich kopieert van mens tot mens. Al sinds er informatie bestaat planten mensen bij hun soortgenoten ideeën en concepten in het hoofd. Voor http://plzcdn.com/ZillaIMG/c85b5a66b8ed1c8f8dedeed65cb85702.jpgsommige personen is het gunstig als hun ideologie wordt voortgeplant in zoveel mogelijk mensenhoofden. Vooral de bedrijven met commerciële doeleinden of religieuze fanatiekelingen vertrouwen op dit kopieergedrag om het publiek aan te steken en hun ervan te overtuigen dat hun concept het beste is. Ideeën hebben kracht, ze vertakken in nieuwe ideeën en beïnvloeden de hersenpannen om ons heen. De propaganda van een meme wordt  verspreid door een enkel brein en springt over naar anderen. Het leven van elke huidige diersoort op aarde heeft veel evoluties ondergaan om zo lang en goed mogelijk te overleven. Elke replica, of het nu een mens, dier of idee is overleeft langer door zich aan te passen aan de situatie. De kennis wat wel en niet heeft gewerkt, wordt doorgegeven aan de volgende generatie om deze data te gebruiken om nog langer te bestaan door verbeteringen aan te brengen. Naast het imitatiegedrag wordt er dus ook telkens een aanpassing in de vorm van een verbetering gedaan. Daarom gaf Dawkins de naam ‘meme’ aan dit fenomeen, omdat het in het Grieks zich uitlegt als ‘imitatiegedrag’. De meme cultuur op het internet is daar dus een goed voorbeeld van.

Tot slot

Deze analogie van Dawkins gaat natuurlijk wat ver in onze moderne tijden. Memes hebben natuurlijk niets meer te maken met wetenschap, althans we staan er niet meer zo vaak bij stil omdat het gemaskerd wordt door humor. Internet memes zijn tegenwoordig veel minder serieus dan Dawkins zijn bevindingen in diehttp://plzcdn.com/ZillaIMG/179183a984f784001619724f2c36e9da.jpg tijd natuurlijk, het zal de scheppers van deze internethumor een worst wezen wat de natuurkundige bioloog ervan denkt. Toch heeft hij op veel gebieden gelijk, memes zijn te vergelijken met genen, door hun zelf duplicerende aard krijgen ze een collectieve aandacht en worden gedeeld onder mensen die elkaar niet eens kennen. De concepten zijn net als cellen in een genetische structuur die onderling verbonden zijn met elkaar in een netwerk, maar toch totale vreemden voor elkaar zijn. Ze communiceren en dupliceren door middel van het coderen en decoderen van boodschappen en signalen. Net zoals het proces van natuurlijke selectie sterven de zwakke memes uit en blijven de beste over.

http://plzcdn.com/ZillaIMG/6bda5feb8e05dccc4c6cb55468b1f95e_medium.jpg
12/07/2012 19:34

Reacties (14) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
20/07/2012 09:15
Kende ze al, maar blijft leuk erover te lezen !
17/07/2012 03:42
Leuk artikel, doet me denken aan de fietsmeneer, dit is niet mijn winkel vriend etc. de memes van dumpert, vooral de laatste trololol is wel episch ;) Adkliks en duim erbij!
13/07/2012 11:57
Daarom lees ik jou graag.
Goede info, onderbouwd en uitstekend geschreven. Ik wist er niets van. Ja natuurlijk wel van miemen en hoe makkelijk mensen dingen overnemen, maar de relatie met internet was volledig aan me voorbij gegaan. Dank je wel voor deze prachtige pagina
13/07/2012 10:38
Cool, ga daar ook eens op googlen.
Je komt die afbeeldingen wel tegen, maar je staat niet altijd stil bij de achterliggende betekenis.
Fijn dat je er een paar uitlegt.
Groetjes
12/07/2012 22:23
Hoe kom je er op..heel origineel en om eerlijk te zijn; ik had er nog nooit van gehoord. Goed uitgelegd...ik heb morgen ook weer wat te vertellen bij het koffieapparaat ;-)
12/07/2012 21:56
Interessant, was me nog niet bewust van internet memes hoewel ik wel eens van memes gehoord had. Zou wel leuk zijn zelf een meme te starten en te zien hoe die zich verder evolueert.
12/07/2012 21:51
weer wat bijgeleerd.
Had er echt nog nooit van gehoord.