"Pecunia non olet"(geld stinkt niet), een uitspraak van keizer Nero in de Romeinse tijd. Toen bestond geld dus al. Geld kent dus een lange geschiedenis. Lees in dit artikel een samenvatting van die geschiedenis.

De geschiedenis van het geld

 

Hoe zijn mensen op het idee gekomen om geld te maken?

Vroeger ruilden mensen met spullen. Er werd onder andere geruild met: vee, kralen, schelpen, rijst en zout. 
Geld als ruilmiddel moest aan minstens vier eisen voldoen. Het moest duurzaam zijn, het moest een emmer munten zijn waar je mee kunt betalen, het moest een vrij grote waarde hebben en het moest onmogelijk zijn dat de hoeveelheid snel zo sterk uitbreidde dat de koopkracht ervan daalde. Zilver en vooral goud bleken de meest geschikte ruilmiddelen. Eerst vond de betaling nog plaats door overdracht van klompjes metaal; de bepaling van de waarde vond plaats op basis van het gewicht. Omdat het vrij lastig was om de klompjes metaal steeds te wegen hadden mensen standaard gewichten gegeven aan de klopjes. Om bedrog met betrekking tot de samenstelling en het gewicht te voorkomen, ging de overheid zich er mee bemoeien. Ze maakten platte schijven, voorzien van een stempel dat hun gewicht en kwaliteit zekerstelde. Hiermee deden de munten hun intrede. Omdat die munten meestal een vrij grote waarde hadden was er behoefte aan munten die minder waard waren waar men kleinere betalingen mee kon doen. Die munten werden gemaakt van andere metalen die veel minder waard waren dan goud en zilver bijvoorbeeld ijzer en koper.

 

Waarom zitten er ribbeltjes op de munt en staat er tekst op?

Gouden en zilveren munten waren precies hun gewicht in goud en zilver waard. Een gouden tientje was dus gemaakt van 10 gulden aan goud. Zou je de munt omsmelten tot een klompje goud, dan nog bleef hij 10 gulden waard. Sommige slimmerds schaafden rondom de munt een randje weg. Met het goud en zilver dat ze zo verzamelden, konden ze nieuwe munten maken. De oude munten werden daardoor minder waard. Je kon het niet meteen zien, maar als je ze woog kwam je daarachter. Om dat te voorkomen kregen de randen van de munten ribbeltjes. Ook werd er wel een tekst op gezet. Als de ribbeltjes of de tekst ontbrak, was er dus met de munt geknoeid.  Op Nederland guldens stond vroeger God zij met ons. Tegenwoordig zijn de munten van nikkel, maar tot 1969 werden de oude guldens en rijksdaalders (2 gulden 50 cent) nog van zilver gemaakt. Het God zij met ons was toen nog steeds bedoeld om zilverschrapers tegen te houden.


Hoe komt men aan het woord munt?

Het woord munt komt van het Latijnse woord ‘moneta’. Het geld van het Romeinse Rijk werd namelijk gemaakt in de tempel van de godin Juno Moneta in Rome. Wie goud had, kon daarmee naar de tempel gaan en er munten van laten slaan. Het goud werd in een ronde vorm geslagen met een afbeelding van de keizer er op. Elke munt was precies even zwaar. Het goud hoefde daarom niet meer elke keer gewogen te worden. Met de moneta’s kon je dus gemakkelijk betalen.

 

Biljetten

Lange tijd gingen de handelaren met grote zakken munten op stap. Dat was onhandig en ook gevaarlijk. Steeds vaker werden handelaren overvallen door struikrovers. In de middeleeuwen gingen handelsreizigers daarom over op een andere manier van betalen. De handelaren gaven hun gouden en zilveren munten in bewaring bij goudsmeden. Als de koopman een verkoper moest betalen dan overhandigde hij een brief waarin stond dat de verkoper- die met naam werd genoemd- zijn geld kon ophalen bij de goudsmid. Zo’n brief werd een geldwissel genoemd. Later werden die brieven biljetten en de smeden bankier. De biljetten waren niet zo moeilijk na te maken. Want niet iedereen kende alle banken uit het land. Soms waren er briefjes uit het buitenland. Het betalen werd erg onoverzichtelijk. Daarom ging uiteindelijk de regering zich er mee bemoeien. Er kwam een wet, waarin stond dat er maar een bank in het hele land mocht zijn die biljetten uitgaf.


 

28/09/2012 12:08

Reacties (6) 

Voordat je kunt reageren moet je aangemeld zijn. Login of maak een gratis account aan.
03/07/2012 09:06
leuke informatie mooi gedaan!
03/07/2012 08:51
Had het nog nooit gezien, leuk ! D
03/07/2012 08:44
Leerzaam verhaal.

Die ruilhandel van vroeger was misschien wel primitief maar ook kicken. Misschien moeten we terug naar dat systeem. Dat zijn we in een klap van alle ellende rond geld af. Gewoon, allemaal een stukje grond met groente en fruit... een pondje slabonen ruilen voor een mandje pruimen van de buren. Heerlijk!
03/07/2012 08:43
Dit vind ik wel interessant! DUIM
03/07/2012 08:42
kwalitatief hoogstaand artikel
03/07/2012 08:42
Heel informatief