De voedselbank die altijd open is: De kastanje
Weer een nieuwe Robxead-editie! Na de beukennoot wees hij de 24/7 voedselbank op de tamme kastanje. Deze en zijn niet eetbare broertje blijken weer oneindig veel toepassingen te hebben. Zoveel dat we gerust kunnen spreken van de wondere wereld van de kastanje. Wederom bedankt voor deze inspiratie Rob!
De voedselbank die altijd open is. Van ruwe bolster naar blanke pit.
Het doel van deze 24/7 voedselbank is de consument te informeren over wat men zoal gratis uit de natuur,en uit de ons omringende wereld kan halen. De toepassingen van veel natuurlijke produkten zijn de moderne mens vaak onbekend. Sommige toepassingen zijn dan ook soms vreemd in onze moderne ogen. In dit artikel worden de multifunctionele kwaliteiten van de kastanje aangehaald. Robxead vermeldde in de reacties bij het vorige artikel over de beukennoot van de voedselbank die altijd open is het volgende:
“Volgende tip voor een artikel: Ik heb vandaag (echt precies vandaag) kastanjes gepoft in mijn Franse kastanjepan. Die kastanjes komen allemaal uit het Haagse groen. OOk heerlijk voor kastanje taart, etc Rob”
Na het uitvoerig onderzoek van de afdeling boomvruchten inzake de beukennoot, is al gebleken dat Robxead niet alleen lekkere recepten voor ons verzameld, ze uittest en proeft en al dat moois; zeer edel! Robxead blijkt dus ook uitstekend in staat ons handreikingen te geven over hoe we het leven wat goedkoper kunnen maken. Gezien de vele crisisverwante artikelen die hier geschreven worden is het tijd om het woord te verspreiden over hoe we op een leuke manier kunnen bezuinigen. Vandaar deze 24/7 voedselbank.
Heeft u suggesties voor een onderzoek door de voedselbank die altijd open is? Wij horen het graag van u!
De voedselbank die altijd open is afdeling boomvruchten heeft onmiddellijk een projectgroep kastanjes samengesteld; de taken verdeelt en de vrijwilligers zijn op pad gegaan. De tijd dringt, want het is immers nu kastanjetijd!
Dit is een afbeelding van een stekelige groene vriend van ons. Dit is het betere exemplaar in zijn soort, daar dit de tamme kastanje is en wij deze kunnen eten en gebruiken op diverse manieren. We kunnen deze culinaire little monsters als we hun stekelige huidje verwijderen poffen en koken en er samen met spruiten een heerlijke stamppot van maken; ook een culinaire kastanjecreme behoord tot de mogelijkheden. Een lekker kastanjebiertje kan er ook van gebrouwen worden.
Zijn andere soortgenoot de “gewone” kastanje zal ook in dit artikel gebruikt worden. Deze bezit ook een breed scala van toepassingsmogelijkheden. Je kunt er voor allerlei kwalen je medicijnkast mee vullen en je kunt er je huis een heerlijk herfstaccent mee geven. Als je gewoon een slimme Hollander, die op de kleintjes let bent, kun je van deze kastanjeregen gewoon dankbaar gebruik maken. Ieder nadeel heeft zijn voordeel!
Tamme kastanje weetjes:
In Nederland wordt de kastanje nauwelijks nog gegeten. Kinderen én volwassenen moeten het weer leren eten. In de winkel zie je ze maar zelden, maar als je wel eens in een Turkse winkel komt, daar hebben ze ze altijd op voorraad in deze periode. Maar waarom naar de winkel als we ze zelf uit de natuur kunnen halen.
Hoe herken je de tamme kastanje?
De tamme kastanje herken je aan de zacht-stekelige bolster. Ze zitten nooit alléén in de bolster, altijd met een stelletje bij elkaar. Deze kastanje is goed eetbaar.
De tamme kastanje heeft een lastige taaie schil. Na het poffen of koken kan deze schil gemakkelijkn worden verwijderd. Voorzichtig, let op dat je hierbij je handen niet brandt!
Wie zal de kastanjes uit het vuur halen?
Het blijft een sociaal gebeuren immers: kastanjes poffen, want het blijft het leukst om dit buiten de doen. Gewoon een pan in de houtskool of in brandend hout.
Dit spreekwoord heeft overigens een grappige herkomst: (gevonden op www.plantaardigheden.nl)
Afkomst: Degene die in het verre verleden als eerste kastanjes uit het vuur moest halen, was niet een mens maar een hond. Een oude fabel - bij ons al in de 16e eeuw bekend - gaat als volgt. Een aap kreeg trek in gepofte kastanjes en wilde ze uit het vuur halen, maar hij was bang om zich te branden. Naast het vuur lag een hond te slapen. De aap nu gebruikte de poot van de slapende hond om de kastanjes te pakken. in de 17e eeuw nam De la Fontaine de fabel in zijn verzameling op. Bij hem is er echter geen sprake van een hond maar van een kat.
Betekenis: voor een ander een gevaarlijk werkje opknappen.
Tamme-kastanje genetica : de wondere wereld van de getemde kastanje.
Herkomst van het woord tamme kastanje
De Latijnse naam voor de tamme kastanje is: Castanea sativa en betekent (voor de mens) 'eetbare kastanje'. Het Latijnse woord castanea is afgeleid van de naam van een stad uit de oudheid in wat nu Turkije is, de stad Kastanaia. De Franse naam châtaignier en ons woord kastanje zijn uit dit Latijnse woord ontstaan.
De tamme kastanje
De bloeitijd van de tamme kastanje is in juni en juli en bloeit dan op een katjesachtige wijze. De bloemen worden door insecten bestoven. De vruchten vormen zich in trossen. Het groene buitenste omhulsel, de bolster, is bezet met stekels waaruit in oktober-november meestal 3 grote glanzend bruine noten vrijkomen.
Vandaar het spreekwoord: “ruwe bolster, blanke pit”
De Tamme Kastanje is in Nederland één van de laatste in bloei komende bomen en is zo genoemd om hem te onderscheiden van de Paardenkastanje, waarvan de vruchten niet eetbaar zijn. De kastanjes van de Tamme Kastanje hebben een zoetige warme smaak, vandaar de Engelse naam Sweet Chestnut. Eeuwenlang diende de kastanje als voedsel voor de mens.
Deze Culinaire ruwe bolster blijkt een blanke pit te hebben!
De tamme kastanje is een volksvoedsel in Italië.
Hoewel de boerenbevolking vroeger ongetwijfeld wel eens een gepofte kastanje at, was dat niet de meest gebruikelijke verwerking. De tamme kastanje leende zich er juist goed om te bewaren in de winter, als het land weinig te bieden heeft. De kastanjes werden toen in de eerste plaats gedroogd om ze te conserveren voor de rest van de winter. Ze konden dan later worden gekookt en verwerkt in allerlei gerechten. Maar een groot deel werd vermalen en gebruikt als meel om pasta, polenta, gnocchi of zelfs brood van te maken. In de oogsttijd kan men in verschillende plaatsen Kastanjemarkten bijwonen.
Gepofte kastanjes:
Be
reidingswijze
Kruis met een scherp mesje de kastanjes aan de brede kant in en was ze. Verwijder de drijvende kastanjes; deze zijn niet goed meer. Laat de kastanjes goed uitlekken en dep ze droog.
Verhit de boter in een grote braadpan en doe de kastanjes erbij. Laat ze 30-45 minuten poffen, zodat ze openspringen en gaar worden. Kastanjes passen uitstekend bij wildgerechten. Ook lekker bij spruitjes en courgettes. Kastanjes kunnen aardappelen, pasta of rijst vervangen bij de warme maaltijd.
Kastanjekoekjes:
Ingrediënten (voor ongeveer 30 koekjes)
100 g kastanjes; 250 g bloem; 180 g boter of margarine; 130 g suiker; snufje zout
Snijd de kastanjes in door middel van een kruisje te maken, om zodoende het pellen makkelijker te maken en om te voorkomen dat ze ontploffen; als ze toch ontploffen, haal ze dan uit de oven. Pof de kastanjes 10 tot 15 minuten in een tot 250°C verwarmde oven.
Pel de gepofte kastanjes ;ook het bruine velletje en snijd ze in kleine blokjes. Rooster vervolgens de de blokjes in een droge pan tot ze een kleurtje hebben. Door dit te doen komt de kastanjesmaak beter tot zijn recht.
Roer alle droge ingrediënten in een kom goed door elkaar. Snijd de boter in kleine stukjes en kneed alles met een koele hand door elkaar tot een soepele bal. Vorm de bal tot een cilinder en snijd er plakjes van. Leg de koekjes op een beboterde bakplaat of op een bakplaat bedekt met bakpapier en bak ze 15 tot 20 minuten op 180°C in het midden van de oven.
Zelf kastanjepuree, crème de marrons maken.
Sorteer de tamme kastanjes en zet met een scherp mesje een kruisje in de schil van de kastanjes. Kook de kastanjes dan ongeveer 8 á 10 minuten. Pel de kastanjes door de harde buitenschil te verwijderen. Om een mooie, lichte kastanjepuree te krijgen ook de bruine binnenschil verwijderen. Meng 500 gram gekookte en gepelde kastanjes met ongeveer 1dl room en 100 gram rietsuiker en een theelepeltje vanille-essence. Breng dit al roerend op een laag vuur aan de kook en laat 25 minuten pruttelen. Pureer het mengsel met de hand of met een staafmixer, laat het vervolgens afkoelen.
Et voilá: heerlijke crème de marrons voor bij yoghurt of ijs! Maar als je een crêpe pan hebt zeer zeker niet te versmaden als crêpe met crème de marrons.
Wilt u nog meer recepten van kastanjes? Op smulweb vind je 772 recepten op de zoeknaam kastanje.
Kastanjefestivals
Alles van de bodem van de aarde is een festival waard; moeder aarde is geregeld de reden voor een feestje: zo staat hier de tamme kastanje centraal in West Virgina, Preston country.
Hier houdt men jaarlijks een tamme kastanje-festival.
Dit festival is in 2007 in het leven geroepen om het gebruik van de tamme kastanje onder mensen te promoten. In 2011 is het festival alleen maar gegroeid.
Nog een festival:
In Oktober wordt altijd “La Castagna in Festa”gevierd in Arcidosso (Toscane) en niet alleen daat maar in heel Monte Amiata. De gebeurtenissen op dit kastanjefeest concentreren zich rond de kastanje welke in het gebied rond Monte Amiata een goddelijke status hebben. Er zijn zelfs standbeelden opgericht ter ere van de tamme kastanjeboom in diverse locale stadjes aldaar.
De Amiata kastanje is zo goed dat zij een zgn. IGP status hebben; een prijs welke alleen maar gegeven wordt aan de meest originele home-grow Italiaanse producten.
Tijdens het festival in oktober kunt u genieten van traditionele muziek en dansen. Maar ook is er een modeshow, kunst en handwerkstalletjes en een antiekmarkt.
Er wordt kastanjebier verkocht; kastanjebrood en meer kastanjespecialiteiten.
Natuurlijk hoort bij een dergelijk festival ter ere van de stoere eeuwige kastanjeboom een lekker kastanjebiertje. Aan het boomvruchtenteam de opdracht om op zoek te gaan naar dat kastanjebier en belangrijker nog: kunnen we het zelf maken?
De Corsicaanse brouwerij Pietra brengt een bier op de markt dat met kastanjes gebrouwen is. Op dit Franse eiland heeft de kastanje een mythische reputatie.
Een oud gezegde zegt: “Van geboorte tot de dood staat het hele leven van een Corsicaan onder invloed van de kastanjeboom.”
De Corsicanen gebruiken kastanjes om er meel van te maken. Bij het brouwen van Pietra vervangt het kastanjemeel een deel van de mout. Het doorloopt alle stappen van het brouwen. Daarmee is Pietra uniek in de wereld. De kastanjes voor het bier zijn afkomstig uit een eigen boomgaard: Castagniccia.
Het bier is donkerblond met een crèmekleurige stevige schuimkraag. De smaak is subtiel, niet te bitter en niet zo zoet. Het is een 6% alcohol heerlijk genietbier is, dat bijzonder goed smaakt na een flinke boswandeling, helemaal met een paar gepofte kastanjes. In Nederland is het helaas alleen verkrijgbaar bij de echt uitgebreide bierhandel.
Je kunt kastanje bier ook zelf brouwen; hier twee linken naar recepten:
http://www.hobbybrouwen.nl/forum/index.php?topic=17606.0
http://vlaamsehobbybrouwers.yourbb.be/viewtopic.php?f=30&t=252
Een eigen boompje planten
Je kunt gevonden tamme kastanjes de winter bewaren op een koele plaats, bijvoorbeeld in een schuur. Als je een tuin hebt kun je natuurlijk altijd een tamme kastanje planten.
Voorwerpen gemaakt van kastanjehout
Therapieën met kastanje. Je eigen klazina thuis!
Bachbloesem rode kastanje
Deze bachbloesem wordt gemaakt van kastanjeknoppen en wordt gebruikt bij:niet leren van ondervindingen, herhalen van fouten, ongeconcentreerd, slordig, periodieke klachten (bijv. iedere maand last van ....), vergeetachtigheid.
Dr. Bach over de tamme kastanje: "Laten we ons in de donkerste uren en wanneer succes nagenoeg onmogelijk schijnt, ons herinneren dat Gods kinderen nooit bang hoeven te zijn. Dat onze Ziel ons slechts die taak geeft die we in staat zijn te volbrengen en dat met onze eigen moed en het vertrouwen in de Goddelijkheid binnen in ons ,welslagen het deel zal zijn van allen die niet opgeven" (C.W., blz. 141).
De kastanje als healer. Weer zo'n gratis therapeut.
U zult waarschijnlijk wel gehoord hebben van praten en knuffelen met bomen. Op een vakantie heb ik eens een aantal mensen mogen bewonderen, en mee mogen converseren, die deze innige relatie met bomen hebben. De kastanje is voor hen een favoriet object voor deze boom-mens energie-uitwisseling.
Waarom Kastanje-verstrengeling
Als een bomenknuffelaar momenten in zijn leven tegenkomt dat hij of zij steeds niet leert van ondervindingen en steeds vervalt in het maken van dezelfde fouten, zoeken ze altijd raad bij een kastanjeboom.
Ontvang Oer-kastanje-Wijsheid n met kastanje. Je eigen klazina thuis!
Bachbloesem rode kastanje
Deze bachbloesem wordt gemaakt van kastanjeknoppen en wordt gebruikt bij:niet leren van ondervindingen, herhalen van fouten, ongeconcentreerd, slordig, periodieke klachten (bijv. iedere maand last van ....), vergeetachtigheid.
De kastanje als healer.
U zult waarschijnlijk wel gehoord hebben van praten en knuffelen met bomen. Op een vakantie heb ik eens een aantal mensen mogen bewonderen, en mee mogen converseren, die deze innige relatie met bomen hebben. De kastanje is voor hen een favoriet object voor deze boom-mens energie-uitwisseling.
Waarom Kastanje-verstrengeling
Als een bomenknuffelaar momenten in zijn leven tegenkomt dat hij of zij steeds niet leert van ondervindingen en steeds vervalt in het maken van dezelfde fouten, zoeken ze altijd raad bij een kastanjeboom.
Ontvang Oer-kastanje-Wijsheid Dit door energie uit te wisselen door middel van een urenlange verstrengeling met een kastanje, naar verluid ontvang je dan oeroude kastanje wijsheid welke helpt terugval in de toekomst te voorkomen.
De natuur biedt veel, wat dacht u van deze therapeutische toepassingen van de gewone paardenkastanje:
Tegen jicht en reuma
Er is een oud volksgebruik wat leert dat op het lichaam gedragen kastanjes helpen tegen jicht en reuma. De negentiende-eeuwse kruidendokter Aloysius adviseerde juist de bloemen : 'De versch geplukte bloemen, op spiritus van 75 procent getrokken, zijn een uitstekend middel om reumatische pijnen te verdrijven. Men wrijft tweemaal daags met deze tinctuur in.'
Tegen Krampen
Hoewel de gewone paardenkastanje niet eetbaar, bitter en zelfs een beetje giftig is, schreef de genoemde Aloysius ze voor: 'Het poeder der kastanjes, in een linnen zakje op de hartkuil gedragen, is geprezen tegen krampen.'
Tegen infecties en vrouwenziekten. De witte kastanjebloesem
De witte bloemen duiden op een werking voor infecties en vrouwenziekten, bovendien versterken deze bloemen de harmonie.
De boom in zijn geheel werkt op de weerstand en heeft een krachtige uitstraling.
Tegen winterhanden en voeten
Crème voor winterhanden en - voeten
Kook 20 kastanjes in weinig water, pel ze en maak van de witte inhoud een puree> Deze puree kan een aantal dagen in een pot kan bewaard worden. Iedere avond voor het slapen gaan deze crème op de aangedane lichaamsdelen wrijven en deze verbinden met verband. Deze kuur kan ook heel goed preventief worden toegepast.
Als zalf tegen aambeien
Vijf dagen lang 30 gram paardenkastanjebladeren laten weken in 30 ml 70% alcohol.
Zeef het hierna goed; vb door een koffiefilter. Meet 20 ml van deze vloeistof af en vermeng dit met 60 gr. Lanoline. Meng dit goed tot een compacte crème ontstaat. Met deze balsem kan men aambeien behandelen.
Een tinctuur bij een moeilijke spijsvertering
5 gram gedroogd Kastanjeblad vijf dagen laten weken in 50 ml 70% alcohol.
Filtreer dit en bewaar de tinctuur in een flesje met een druppelaar
Dosis 10 druppels.
Als geneesmiddel tegen koorts, malaria, verkoudheden
Ook voor mensen werd de kastanje toegepast bij koorts en malaria, en de gemalen vruchten werden tevens gebruikt om op te snuiven om meer neusslijm te produceren.
Als schoonheidsmiddel
U weet vast wel hoe mooi zo'n pas gevallen kastanje eruit ziet. Als deze net uit de bolster gevallen is glimt de kastanje je door zijn natuurlijke waslaagje als een spiegel tegemoet.
Het gemalen meel wordt daarom soms als schoonheidsmiddel gebruikt, voor een glanzende huid.
Andere vormen van gebruik van de paardekastanje:
Een alternatief voor niespoeder uit de feestwinkel
In de Beschryvingen der Artsenygewasen uit 1795 staat over de 'paardenkarstengen': 'Het poeder der Karstengen is een goed niesmiddel, wanneer het als snuif genomen wordt.
Als wasmiddel
De witte kern werd in gemalen staat ook gebruikt als waspoeder gemaakt.
Gedroogde, gepelde en fijngemaakte wilde Kastanjes leveren een poeder op dat als wasmiddel kan worden gebruikt . Een lepel van dit poeder in een zakje, dat je stevig afsluit als je dit in kokend water dompelt met 5 kg linnengoed wordt dit helder wit.
Antimotmiddel
een aantal verse, wilde Kastanjes aan een draad rijgen tot een snoer en dit in een klerenkast ophangen. Een probaat middel tegen de mot en stinkt tevens ook niet zo als mottenballen.
Als wormenverdrijver van potplanten en tegen houtworm
Maal gedroogde paardekastanjes en meng dit door het gietwater. De poeder van de kastanjes zou wormen uit de potplanten verdrijven. Ook werd het als bestrijdingsmiddel tegen houtworm gebruikt.
Als dierenvoeder
Paarden zijn gek op paardenkastanjes... Ander rood wild geniet ook gaarne van een culinair hapje paardenkastanje. Vandaar dat je rond hertenkampen vaak kastanjebomen ziet. Geiten en varkens lusten ze ook graag.
Gedurende de Eerste Wereldoorlog werden Paardenkastanjes vermalen en als veevoer gebruikt om zodoende graan te besparen voor menselijke consumptie.
Als geneesmiddel voor paarden werden ze ook toegepast: Zigeuners gaven de vruchten aan hun paarden als geneesmiddel, o.a. bij klachten op de borst en bij drachtige merries.
Crea bea met kastanjes
Er zijn oneindig veel mogelijkheden met kastanjes. Maar natuurlijk ook met de kastanjebladeren. Als je een seizoenstafel maakt zijn deze bladeren geweldig om het herfstaccent te benadrukken. Om kinderen op een regenachtige herfstdag creatief te vermaken is het altijd handig wat kastanjes mee te nemen na een boswandeling. Er zijn de meest leuke dingen van te maken.
De kastanje als spin in het web
Kastanje spinnenweb
Benodigdheden: Kastanjes; Satéprikkers; Wol, eventueel in verschillende kleuren.
Maak met een prikpen gaatjes in de kastanjes. Prik daar satéprikkers in. Om één prikker onderaan bij de kastanje een knoop leggen met de wol. Daarna de wol om de andere prikkers heen wikkelen zodat je een web krijgt.
Zorg ervoor dat je de laatste draad aan de bovenkant vrijhoudt, zodat het web kan worden opgehangen.
Met kastanjeblad en anderen herfstbladern een guirlande maken
Benodigheden: Diverse soorten herfstbladeren; Een dik groot boek of kranten; Stopnaald en Draad,vb. Wol.
Neem de bladeren die uit het bos zijn meegenomen en leg ze in een oud dik boek en laat ze een paar dagen drogen. Je kunt dit ook tussen oude kranten doen, welke je bijv onder het bed legt. Als de bladeren droog zijn, kun er heel voorzichtig een gaatje in prikken met een naald.Hierna kun je ze aan een draad rijgen. Daarna kunnen ze aan een touw geregen worden. Als je een groot stuk leuk hebt geregen kun je dit voor het raam hangen.
Klik op de onderstaande link voor de natuurkalender om te zien wat in welke maand te oogsten is.
http://plazilla.com/eten-uit-de-natuur-een-kalender-wanneer-wat-te-oogsten-is-en-waarvoor
Meer over het gebruik van planten uit de natuur is te lezen in de onderstaande artikelen:
Eetbare aardaker (oktober)
Eetbare en medicinale adderwortel
Eten van de beuk: beukenblad, beukenschors en beukennootjes.
Weetjes en gebruik van de beuk
Het gebruik en recepten van de berenklauw
Het gebruik en recepten van de berk
Het gebruik en recepten van boerenwormkruid
Toepassingen van de brandnetel
De Calendula, het goud uit de natuur
Recepten met daslook
Duizendblad in de medicijnkast
Het gebruik en recepten met de framboos
De kastanje en het gebruik van deze boom
Het gebruik en recepten van de klis
Het gebruik en recepten van de lisdodde
Het gebruik en recepten met de paardenbloem
Recepten en het gebruik van riet
De vlier en het gebruik hiervan
Het gebruik en recepten van Vogelmuur
Reacties